بررسی قاعده انصاف در قراردادها و امکان اعمال آن در قراردادهای هوشمند در فقه و حقوق ایران با مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه

پیشرفت فناوری بلاک چین و گسترش قراردادهای هوشمند، الگوی سنتی انعقاد و اجرای قراردادها را دستخوش تحول اساسی کرده است.این پژوهش با رویکردی تطبیقی،به بررسی سازوکار حقوقی قراردادهای مبتنی بر بلاک چین در نظام حقوقی ایران و فرانسه می پردازد و تلاش می کند نقاط اشتراک، تفاوت ها و چالش های موجود در پذیرش این نوع قراردادها را تحلیل کند. در حقوق ایران، با وجود فقدان قانون گذاری خاص، اصول عمومی قراردادها همچون قصد و رضا، معین بودن موضوع و مشروعیت جهت، همچنان ملاک سنجش اعتبار قراردادهای هوشمند هستند؛ در مقابل، حقوق فرانسه از سال ۲۰۱۶ با اصلاحات مبتنی بر «قانون اقتصاد دیجیتال» و افزودن مقررات مشخص درباره «دفتر کل توزیع شده»،گام های مهمی درشناسایی اسناد و معاملات مبتنی بر بلاک چین برداشته وبا تعریف چارچوب حقوقی روشن برای امضای الکترونیک،نگهداری الکترونیک اسناد و انتقال دارایی های دیجیتال، زمینه پذیرش قراردادهای هوشمند را فراهم کرده است. نتایج نشان می دهد که با وجود شباهت دو نظام در اصول بنیادین قراردادها، تفاوت عمده در میزان آماده سازی زیرساخت حقوقی و فناوری است. بررسی تطبیقی نشان می دهد که ایران برای پذیرش بهتر این نوع قراردادها نیازمند قانون گذاری صریح، تعریف وضعیت حقوقی داده های زنجیره بلوکی، و ایجاد سازوکارهای حل اختلاف مبتنی بر فناوری است.

کلیدواژه ها:

قراردادهای هوشمند ، بلاک چین ، حقوق ایران ، حقوق فرانسه ، امنیت و اثبات دیجیتال