طراحی مدل اولویت بندی اقدامات بهبود در زنجیره تامین سبز صنعت خودرو بر پایه وزن دهی سوآرای فازی و ماتریس اهمیت–عملکرد

با افزایش فشارهای زیست محیطی، الزامات قانونی و رقابت پذیری در صنعت خودرو، توجه به بهبود عملکرد زنجیره تامین سبز به عنوان یک ضرورت راهبردی بیش از پیش اهمیت یافته است. با وجود گسترش پژوهش ها در این حوزه، همچنان خلایی در زمینه ارائه یک مدل یکپارچه برای شناسایی، وزن دهی و اولویت بندی اقدامات بهبود زنجیره تامین سبز با رویکرد ترکیبی تصمیم گیری چندمعیاره وجود دارد؛ به ویژه مدلی که هم زمان عدم قطعیت نظرات خبرگان و وضعیت عملکرد واقعی سازمان ها را در نظر بگیرد.هدف این پژوهش ارائه مدلی برای اولویت بندی اقدامات بهبود زنجیره تامین سبز در صنعت خودرو بر پایه ترکیب روش سوآرا فازی و تحلیل اهمیت–عملکرد بود. در این راستا، ابتدا از طریق مرور نظام مند ادبیات و نظر خبرگان، ۱۴ معیار اصلی شناسایی شد. سپس وزن دهی معیارها با استفاده از سوآرا فازی انجام گرفت و در ادامه، وضعیت اهمیت و عملکرد معیارها از طریق تحلیل اهمیت–عملکرد ارزیابی و در نهایت، اولویت بندی نهایی اقدامات بهبود محاسبه شد. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه خبرگان در بازه زمانی دی ۱۴۰۴ گردآوری شد.یافته های پژوهش نشان داد که معیارهای «تامین و خرید سبز،بهره وری انرژی و انرژی های پاک،تولید و نوآوری سبز و دیجیتالی سازی زنجیره تامین سبزبالاترین اولویت را در بهبود زنجیره تامین سبز صنعت خودرو دارند. همچنین مشخص شد که برخی معیارها مانند نوآوری باز ، یادگیری خارجی ،مدیریت بازار و مشتریان سبز در اولویت های پایین تری قرار می گیرند.مهم ترین دستاورد این پژوهش، ارائه یک چارچوب تلفیقی است که امکان ترکیب وزن دهی فازی و تحلیل عملکرد را برای تصمیم گیری دقیق تر در حوزه زنجیره تامین سبز فراهم می سازد. از منظر کاربردی نیز نتایج پژوهش می تواند به مدیران صنعت خودرو در تخصیص بهینه منابع و تمرکز بر اقدامات اثرگذار در بهبود پایداری زیست محیطی کمک نماید.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین سبز ، صنعت خودرو ، سوآرا فازی ، تحلیل اهمیت–عملکرد ، تصمیم گیری چندمعیاره ، پایداری زیست محیطی ، اولویت بندی معیارها