نقش هنر، موسیقی وفعالیتهای خلاقانه در بازسازی دامنه توجه دانش آموزان

دامنه توجه به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های کارکردهای شناختی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، پردازش اطلاعات، حافظه، حل مسئله و موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. در سال های اخیر، گسترش فناوری های دیجیتال، افزایش محرک های محیطی، استفاده مداوم از شبکه های اجتماعی و تغییر سبک زندگی کودکان و نوجوانان موجب کاهش تمرکز، افت پایداری توجه و افزایش حواس پرتی در محیط های آموزشی شده است. از سوی دیگر، پژوهش های حوزه علوم تربیتی، روان شناسی شناختی و عصب شناسی نشان داده اند که بهره گیری از هنر، موسیقی و فعالیت های خلاقانه می تواند با فعال سازی هم زمان شبکه های شناختی، هیجانی و حرکتی مغز، زمینه بازسازی دامنه توجه و ارتقای کیفیت یادگیری را فراهم آورد. هدف این مقاله، بررسی نقش هنر، موسیقی و فعالیت های خلاقانه در بازسازی دامنه توجه دانش آموزان بر اساس یافته های پژوهشی و مبانی نظری موجود است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی بوده و با استفاده از منابع معتبر فارسی، مقالات علمی، کتاب ها و پژوهش های دانشگاهی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد فعالیت های هنری و موسیقایی علاوه بر افزایش انگیزش، کاهش اضطراب، تنظیم هیجان و تقویت تعاملات اجتماعی، موجب بهبود توجه انتخابی، توجه پایدار، انعطاف پذیری شناختی، حافظه کاری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان می شوند. همچنین اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر هنر در مدارس می تواند محیطی جذاب، پویا و متناسب با نیازهای رشدی دانش آموزان ایجاد کرده و از فرسودگی ذهنی و افت تمرکز جلوگیری کند. بر این اساس، توسعه برنامه های درسی مبتنی بر هنر، آموزش معلمان در زمینه روش های خلاقانه تدریس و گسترش فعالیت های هنری در مدارس از مهم ترین راهکارهای ارتقای کیفیت توجه و یادگیری دانش آموزان محسوب می شود (سیف، ۱۳۹۹؛ کدیور، ۱۳۹۸).

کلیدواژه ها:

دامنه توجه ، هنر ، موسیقی ، فعالیت های خلاقانه ، یادگیری ، دانش آموزان ، روان شناسی تربیتی