نقش شهرداری ها در ارتقاء فرهنگ سازی مدیریت پسماند شهری

مدیریت پسماند شهری در دهه های اخیر از یک فعالیت خدماتی به یکی از ارکان بنیادین حکمرانی شهری و پایداری محیطی تبدیل شده است. تجربه شهرهای مختلف جهان نشان می دهد که توسعه زیرساخت های فنی، افزایش ظرفیت جمع آوری و گسترش تاسیسات بازیافت، بدون شکل گیری فرهنگ مسئولیت پذیری شهروندان، به تحقق اهداف مدیریت پایدار پسماند منجر نمی شود. از این رو، شهرداری ها علاوه بر ایفای وظایف اجرایی، نقش محوری در هدایت فرآیندهای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و ارتباطی مرتبط با مدیریت پسماند بر عهده دارند. هدف این پژوهش، تحلیل نقش شهرداری ها در ارتقای فرهنگ سازی مدیریت پسماند شهری با تاکید بر ابعاد نهادی، مدیریتی، اجتماعی، آموزشی، فناورانه و رفتاری و تبیین عوامل موثر بر اصلاح الگوی تولید، تفکیک و بازیافت پسماند در مقیاس جهانی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، مبتنی بر روش کتابخانه ای و مروری است و داده های آن از طریق بررسی منابع علمی، کتاب ها، مقالات پژوهشی و اسناد تخصصی مرتبط با مدیریت شهری و مدیریت پسماند گردآوری و به شیوه تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان داد که اثربخشی برنامه های فرهنگ سازی به میزان هماهنگی میان ساختارهای نهادی، کیفیت مدیریت شهری، انسجام سیاست های ارتباطی، استمرار آموزش، توسعه فناوری های نوین، بهره گیری از رسانه های دیجیتال، شفافیت عملکرد شهرداری، مشارکت شهروندان، اعتماد اجتماعی و انطباق برنامه ها با ویژگی های فرهنگی و رفتاری جوامع شهری وابسته است. همچنین مشخص شد که کاهش سرانه تولید پسماند، افزایش کیفیت تفکیک از مبدا، ارتقای نرخ بازیافت، کاهش هزینه های عملیاتی و بهبود کیفیت محیط شهری، پیامد استقرار نظام یکپارچه فرهنگ سازی در مدیریت شهری به شمار می رود. جمع بندی پژوهش بیانگر آن است که فرهنگ مدیریت پسماند زمانی به بخشی پایدار از زندگی شهری تبدیل می شود که شهرداری ها با رویکردی یکپارچه، مبتنی بر شواهد علمی، ارزیابی مستمر، تعامل سازمان یافته با شهروندان و بهره گیری هم زمان از ظرفیت های آموزشی، ارتباطی، نهادی و فناورانه، پیوندی منسجم میان سیاست گذاری، اجرای خدمات و رفتارهای اجتماعی برقرار سازند.

کلیدواژه ها:

ارتباطات شهری ، بازیافت پسماند ، تفکیک از مبدا ، شهرداری ها