مدیریت فرهنگی و توسعه فرهنگ مسئولیت پذیری شهروندان در استفاده از خدمات شهری

توسعه پایدار نظام های خدمات شهری بیش از هر زمان دیگری به کیفیت تعامل میان مدیریت شهری و رفتار شهروندان وابسته است و تجربه شهرهای مختلف جهان نشان می دهد که ارتقای زیرساخت های فنی بدون استقرار فرهنگ مسئولیت پذیری، قادر به تضمین پایداری، کارآمدی و بهره وری خدمات عمومی نیست. از این رو، مدیریت فرهنگی به عنوان یکی از ارکان بنیادین حکمرانی شهری، نقشی تعیین کننده در شکل دهی ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری شهروندان در بهره برداری از خدمات شهری ایفا می کند. هدف این پژوهش، تحلیل ابعاد نظری و کاربردی مدیریت فرهنگی در توسعه فرهنگ مسئولیت پذیری شهروندان و تبیین نقش سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، مشارکت مدنی، آموزش شهروندی، رسانه های نوین، فناوری های هوشمند، الگوهای حکمرانی شهری و مدل های سنجش مسئولیت پذیری در ارتقای کیفیت استفاده از خدمات شهری است. پژوهش حاضر از نظر روش، از نوع مطالعات کتابخانه ای و مروری بوده و داده های آن با استفاده از منابع علمی، کتاب ها، مقالات پژوهشی، گزارش های معتبر و اسناد تخصصی مرتبط با مدیریت شهری، مدیریت فرهنگی، جامعه شناسی شهری و حکمرانی گردآوری و با رویکردی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فرهنگ مسئولیت پذیری محصول تعامل هم زمان عوامل فرهنگی، اجتماعی، مدیریتی و نهادی است و شکل گیری آن نیازمند انسجام سیاست های فرهنگی با نظام مدیریت خدمات شهری، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای اعتماد عمومی، مشارکت موثر شهروندان، استقرار نظام های ارزیابی چندبعدی و بهره گیری هدفمند از ظرفیت فناوری های هوشمند و رسانه های نوین است. همچنین روشن شد که حکمرانی فرهنگی زمانی به کارآمدی دست می یابد که میان ارزش های اجتماعی، سیاست های اجرایی و رفتارهای روزمره شهروندان پیوندی پایدار برقرار شود. بر پایه نتایج این پژوهش، توسعه فرهنگ مسئولیت پذیری شهروندان باید به عنوان یکی از مولفه های راهبردی حکمرانی شهری مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا استمرار کیفیت خدمات شهری، حفظ سرمایه های عمومی، افزایش بهره وری زیرساخت ها و پایداری نظام خدمات رسانی، بیش از توسعه فیزیکی شهرها، به نهادینه شدن مسئولیت اجتماعی و استقرار فرهنگ مشارکت در حفظ منافع عمومی وابسته است.

کلیدواژه ها:

اعتماد عمومی ، حکمرانی شهری ، خدمات شهری ، مدیریت فرهنگی