مقایسه شدت علائم وسواسی جبری در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری بر اساس حوزه های غالب طرحواره های ناسازگار اولیه

پژوهش حاضر با هدف مقایسه شدت علائم اختلال وسواسی–جبری بر اساس حوزه های غالب طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران مبتلا به این اختلال انجام شد. روش پژوهش توصیفی–مقایسه ای و جامعه آماری شامل تمامی بیماران دارای تشخیص قطعی اختلال وسواسی–جبری مراجعه کننده به کلینیک های روان شناسی شهر مشهد در سال ۱۴۰۳ بود. از این میان، تعداد ۱۲۰ بیمار به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل نسخه کوتاه پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ و پرسشنامه بازنگری شده وسواس فکری–عملی بود. پس از تعیین حوزه طرحواره ای غالب برای هر شرکت کننده، بیماران در پنج گروه حوزه های طرحواره ای قرار گرفتند. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی توکی در محیط نرم افزار آماری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که تفاوت معناداری در میانگین شدت علائم وسواسی–جبری بین گروه های مختلف حوزه های غالب طرحواره ای وجود دارد. بر اساس نتایج آزمون تعقیبی، بیماران دارای حوزه غالب «گوش به زنگی بیش از حد و بازداری» به طور معناداری شدت علائم وسواسی–جبری بالاتری را نسبت به گروه های «بریدگی و طرد»، «خودگردانی و عملکرد مختل» و «محدودیت های مختل» نشان دادند. همچنین گروه «خودگردانی و عملکرد مختل» شدت علائم بیشتری نسبت به گروه «محدودیت های مختل» داشت، در حالی که کمترین میانگین شدت علائم در گروه «محدودیت های مختل» مشاهده شد. این نتایج نشان می دهد که حوزه های طرحواره ای، به ویژه حوزه گوش به زنگی بیش از حد و بازداری که با کمال گرایی، معیارهای سخت گیرانه و کنترل افراطی همراه است، نقش تعیین کننده ای در تبیین شدت نشانه های وسواسی–جبری دارند. بنابراین، توجه به ساختارهای طرحواره ای بیماران می تواند در فرمول بندی بالینی دقیق تر و طراحی مداخلات درمانی هدفمندتر سودمند باشد.

کلیدواژه ها:

اختلال وسواسی–جبری ، بریدگی و طرد ، خودگردانی و عملکرد مختل ، دیگرجهت مندی ، گوش به زنگی بیش از حد و بازداری ، محدودیت های مختل.