حکمرانی هوشمند، واکاوی ابعاد و مولفه ها (مرور نظام مند)

پژوهش حاضر با هدف مرور و دسته بندی آخرین یافته های پژوهشی در حوزه «حکمرانی هوشمند» و شناسایی ابعاد و مولفه های مرتبط با آن تدوین شده و از نظر هدف از نوع اکتشافی است‎.‎ از نظر روش توصیفی و پیمایشی است. با استفاده از روش مرور نظام مند، از میان ۱۱۰ مقاله اولیه استخراج شده از پایگاه های معتبر داخلی‎ ‎(SID، نورمگز، پرتال علوم انسانی و علم نت) در نهایت ۲۱ مقاله که مربوط به بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ بودند، مورد تحلیل نهایی قرار گرفته است‎.‎ بررسی مطالعات پیشین نشان می دهد که در پژوهش های حوزه حکمرانی هوشمند عمدتا چهار بعد اصلی شامل ابعاد «فناورانه و زیرساختی»، «انسان محور»، «نهادی و حکمرانی» و «کاربردی و مسئله محور» مورد توجه قرار گرفته است. این طبقه بندی نشان می دهد حکمرانی هوشمند مفهومی چندبعدی است که تنها به فناوری محدود نمی شود، بلکه تعامل میان فناوری، انسان، نهاد و مسئله را در بر می گیرد. همچنین بررسی پژوهش های انجام شده نشان دهنده چهار سطح تحلیل فردی، سازمانی، شهری و نهادی/ملی در مقالات است‎.‎ در این پژوهش، پیشینه پژوهش به صورت دسته بندی شده و در قالب جداول مورد بررسی و مرور قرار گرفت. نتایج حاصله نشان می دهند حکمرانی هوشمند تنها در موضوع فناوری و ابزار دیجیتال خلاصه نمی شود. در واقع، مطالعات بر این نکته هم نظرند که فناوری شرط لازم است، اما شرط کافی نیست. با توجه به نوپدید بودن این حوزه و طیف گسترده عوامل دخیل در حکمرانی هوشمند، انجام پژوهش های بیشتر در ابعاد و منظرهای متنوع امری لازم و ضروری می باشد تا چالش های پنهان در مسیر اجرا و ثبات آن آشکار گردد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی هوشمند ، حکمرانی ، مرور نظام مند ، ابعاد ، مولفه ها