کاربرد نظریه دگرگونی شهری در تحلیل تحولات بافت های ناکارآمد میانی در ایران: یک مرور سیستماتیک

بافت های ناکارآمد میانی در شهرهای ایران، به رغم دارا بودن میراث کالبدی و اجتماعی، با فرایندهای پیچیده ای از زوال، جایگزینی جمعیتی، و تغییرات کارکردی مواجه اند که اغلب در قالب سیاست های بازآفرینی شهری مدیریت می شوند. نظریه دگرگونی شهری، چارچوبی چندوجهی برای درک این فرایندها فراتر از مداخلات فیزیکی صرف ارائه می دهد. هدف این مقاله، مرور نظام مند و تحلیل انتقادی چگونگی به کارگیری نظریه دگرگونی شهری (با تاکید بر ابعاد اجتماعی-اقتصادی و فضایی) در مطالعه و سیاست گذاری بافت های میانی ایران است. این پژوهش با روش مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای کیفی، ۴۲ منبع شامل مقالات علمی-پژوهشی داخلی، کتب مرجع جهانی و اسناد سیاستی از پایگاه های معتبر را تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که ادبیات موجود در ایران، اغلب تقلیل گرایانه عمل کرده و نظریه دگرگونی را به پروژه های کالبدی یا شاخص های اقتصادی محدود ساخته و از ابعاد اجتماعی-فرهنگی آن، مانند «جابه جایی طردمحور» و «از دست رفتن حس مکان»، غفلت کرده است. مقاله با شناسایی سه شکاف اصلی «مفهومی»، «روش شناختی» و «زمینه ای»، یک چارچوب تحلیلی یکپارچه برای کاربرد این نظریه در زمینه ایران پیشنهاد می کند که می تواند مبنایی برای پژوهش های آتی و سیاست های مبتنی بر شواهد باشد.

کلیدواژه ها:

دگرگونی شهری ، بافت ناکارآمد میانی ، بازآفرینی شهری ، جابه جایی ، حس مکان ، مرور سیستماتیک ، ایران