چگونه توانستم با ایجاد انگیزه در کارکنان، فرسودگی شغلی آنان را کاهش دهم؟

فرسودگی شغلی یکی از مهم ترین چالش های مدیریت آموزشی در مدارس، به ویژه در فضاهای آموزشی شبانه روزی و مناطق خاص، به شمار می آید و می تواند بر کیفیت عملکرد کارکنان، رضایت شغلی، روابط سازمانی و در نهایت بر فرایند تعلیم و تربیت دانش آموزان اثر منفی بگذارد. این اقدام پژوهی با هدف کاهش فرسودگی شغلی کارکنان از طریق ایجاد انگیزه، بهبود تعاملات انسانی و تقویت مشارکت سازمانی در دبیرستان شبانه روزی ستایش (دوره اول متوسطه) منطقه عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل ۱۵ نفر از کارکنان مدرسه بود که در محیطی با شرایط کاری خاص و مسئولیت پذیری بالا، به ارائه خدمات آموزشی و تربیتی به ۱۴۰ دانش آموز مشغول بودند.در این کنش پژوهی، پس از مشاهده نشانه هایی مانند کاهش نشاط کاری، افت انگیزه، خستگی روانی، کم رنگ شدن مشارکت در امور مدرسه و کاهش رضایت شغلی، مسئله به صورت نظام مند شناسایی و بررسی شد. داده ها از طریق مشاهده مستقیم، گفت وگوهای فردی و گروهی، ثبت تجربه های روزانه، بررسی بازخوردهای کارکنان و تحلیل موقعیت مدرسه گردآوری شد. سپس، با بهره گیری از چرخه اقدام پژوهی، راهکارهایی چون تقویت ارتباط موثر مدیر با کارکنان، توجه به نیازهای عاطفی و حرفه ای آنان، مشارکت دادن نیروها در تصمیم گیری، قدردانی کلامی و عملی، توزیع متعادل مسئولیت ها، ایجاد فضای همدلانه، افزایش حس ارزشمندی شغلی و فراهم سازی زمینه رشد و اعتماد سازمانی طراحی و اجرا شد.یافته های این اقدام پژوهی نشان داد که اجرای راهکارهای انگیزشی و انسانی محور، به طور معناداری موجب کاهش احساس خستگی روانی، افزایش تعلق سازمانی، بهبود روحیه همکاری، ارتقای انگیزه درونی، افزایش رضایت شغلی و بهبود کیفیت عملکرد کارکنان شد. همچنین جو مدرسه از حالت فرساینده و انفعالی به فضایی پویا، صمیمی و مشارکت محور تغییر یافت. نتایج نهایی حاکی از آن است که مدیر مدرسه با رویکردی مبتنی بر رهبری انگیزشی، همدلی سازمانی و مدیریت مشارکتی می تواند نقش موثری در کاهش فرسودگی شغلی کارکنان ایفا کند. از این رو، توجه به انگیزش شغلی کارکنان در مدارس، به ویژه در مدارس شبانه روزی و مناطق عشایری، ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کیفیت آموزشی و تربیتی است.