چگونه توانستیم با روش های تشویقی، مشارکت کلاسی دانش آموزان را افزایش دهیم؟

مشارکت فعال دانش آموزان یکی از ارکان اصلی یادگیری عمیق در دوره ابتدایی است. با این حال، مشاهده افت مشارکت و سکوت برخی دانش آموزان در کلاس، دغدغه ای مشترک برای بسیاری از معلمان، از جمله پژوهشگران این طرح، خانم ها رعنا تقی نژاد، رویا علی پور و لیلا یوسف زاده بوده است. مسئله اصلی این اقدام پژوهی، شناسایی عوامل دخیل در کاهش مشارکت دانش آموزان و طراحی و اجرای راهکارهایی مبتنی بر «روش های تشویقی» برای بهبود این وضعیت است. در این پژوهش با استفاده از روش اقدام پژوهی و در طی هشت گام نظام مند، وضعیت موجود تحلیل شد. ابتدا با بهره گیری از شواهدی چون مشاهده های کلاسی، مصاحبه با دانش آموزان و پرس وجو از والدین، دلایل بی انگیزگی نظیر عدم اعتماد به نفس، ترس از اشتباه و یکنواختی در روش های تدریس شناسایی گردید. سپس با طراحی نظام تشویقی متنوع شامل تشویق های کلامی، امتیازهای گروهی، جداول پیشرفت و پاداش های غیرمادی، مداخلات آموزشی صورت گرفت. نتایج به دست آمده از مرحله دوم گردآوری شواهد نشان داد که استفاده از روش های تشویقی هدفمند، نه تنها موجب افزایش چشمگیر تعداد دانش آموزان فعال در کلاس گردید، بلکه فضای یادگیری را از حالت انفعالی به حالتی پویا و تعاملی تغییر داد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که سیستم های تشویقی مبتنی بر تقویت مثبت، تاثیر مستقیمی بر بهبود انگیزه درونی و اعتماد به نفس دانش آموزان دارند. این گزارش ضمن تبیین فرایند تغییر، راهکارهایی را برای معلمان جهت پیاده سازی نظام های تشویقی پایدار در محیط های آموزشی ابتدایی پیشنهاد می کند.