طراحی الگوی نظری «زنگ تفریح فعال» در مدارس ابتدایی بندر ماهشهر با تاکید بر فعالیت های بدنی در فضاهای بسته در شرایط اقلیمی گرم و مرطوب

کاهش فعالیت بدنی کودکان در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین دغدغه های حوزه سلامت و آموزش تبدیل شده است. تغییر سبک زندگی، گسترش فناوری های دیجیتال، کاهش بازی های سنتی و محدودیت فضاهای حرکتی، زمینه ساز افزایش رفتارهای کم تحرک در میان دانش آموزان شده است. این مسئله در مناطق جنوبی ایران، به ویژه بندر ماهشهر، به دلیل گرمای شدید، رطوبت بالا و محدودیت های محیطی، نمود بیشتری دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی نظری و ارائه الگویی بومی برای اجرای «زنگ تفریح فعال» در مدارس ابتدایی بندر ماهشهر انجام شد. روش پژوهش از نوع نظری تحلیلی و مبتنی بر مرور منابع علمی فارسی و انگلیسی در حوزه فعالیت بدنی مدرسه محور، سواد بدنی، سلامت دانش آموزان و مداخلات زنگ تفریح فعال است. یافته ها نشان داد طراحی فعالیت های کوتاه مدت، کم هزینه، ایمن، مشارکتی و قابل اجرا در فضاهای بسته مدارس می تواند در ارتقای سلامت جسمانی، بهبود عملکرد شناختی، افزایش تعاملات اجتماعی و کاهش پیامدهای کم تحرکی نقش موثری ایفا کند. همچنین، الگوی پیشنهادی بر پنج مولفه اصلی شامل «سازگاری اقلیمی»، «فعالیت بدنی آموزشی»، «مشارکت مدرسه محور»، «سواد حرکتی» و «پایداری تحرک روزانه» استوار است. نتایج نشان می دهد اجرای زنگ تفریح فعال می تواند به عنوان راهکاری بومی، علمی و عملی برای مدارس ابتدایی مناطق گرمسیری مورد استفاده قرار گیرد.