بررسی چالش های حقوقی مدیریت املاک و اراضی شهرداری

مدیریت املاک و اراضی شهرداری ها از مهم ترین حوزه های حقوقی و اجرایی در نظام مدیریت شهری به شمار می آید، زیرا این حوزه مستقیما با تحقق طرح های توسعه شهری، صیانت از منافع عمومی، تنظیم روابط میان شهرداری و مالکان خصوصی، و جلوگیری از بروز تعارضات حقوقی مرتبط است. شهرداری ها برای اجرای طرح های عمرانی، خدماتی و توسعه ای ناگزیرند با املاک و اراضی در محدوده شهر مواجه شوند، اما این مداخله همواره در چارچوب حقوق مالکانه اشخاص و قواعد حاکم بر تملک و تصرف املاک انجام می شود؛ به همین دلیل، هرگونه ابهام یا ضعف در فرآیند تملک می تواند زمینه ساز دعاوی متعدد و توقف یا تاخیر در اجرای پروژه های شهری شود .این مقاله با هدف بررسی چالش های حقوقی مدیریت املاک و اراضی شهرداری و ارائه راهکارهای کاربردی برای بهبود عملکرد واحد حقوقی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای متون حقوقی، فقهی و اداری است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین چالش های حقوقی عبارت اند از: (۱) تعارض میان منافع عمومی و حقوق مالکانه اشخاص، (۲) نقص در رعایت تشریفات قانونی تملک، (۳) چالش های درآمدزایی از املاک شهرداری و شفافیت قوانین، (۴) مبانی فقهی و اصل احترام مالکیت، (۵) تمایز میان املاک اختصاصی و اموال عمومی. در پایان، پیشنهادهای کاربردی شامل تدوین مقررات شفاف برای تملک و واگذاری املاک شهرداری، ایجاد سیستم نظارتی حقوقی، آموزش مستمر کارشناسان، بهره گیری از کارشناس حقوقی متخصص، ایجاد سیستم مدیریت املاک دیجیتال، و استفاده از فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی ارائه شده است. اجرای این پیشنهادات می تواند به بهبود مدیریت املاک و اراضی، افزایش کارآمدی مدیریت شهری، و تحقق اهداف توسعه ی شهری کمک کند.

کلیدواژه ها:

چالش های حقوقی ، مدیریت املاک شهرداری ، تملک اراضی ، حقوق مالکانه ، تشریفات قانونی تملک ، معوض عادلانه ، درآمدزایی از املاک ، املاک اختصاصی ، اموال عمومی ، کارشناس حقوقی شهرداری