بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی بر مشارکت شهروندان در مدیریت پسماند

مدیریت پایدار پسماند شهری یکی از چالش های اساسی جوامع معاصر به ویژه در کشورهای در حال توسعه است. موفقیت برنامه های مدیریت پسماند نه تنها به زیرساخت های فنی و اقتصادی، بلکه به مشارکت فعال شهروندان وابسته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی بر مشارکت شهروندان در مدیریت پسماند انجام شده است. این مقاله با رویکرد -توصیفی و با بهره گیری از مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در این حوزه، به تبیین ابعاد مختلف سرمایه اجتماعی (اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، هنجارهای اجتماعی و انسجام اجتماعی) و نقش اعتماد نهادی به عنوان متغیرهای کلیدی موثر بر مشارکت شهروندی در مدیریت پسماند می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی تاثیر معناداری بر تمایل و رفتار عملی شهروندان در زمینه تفکیک زباله از مبدا، کاهش تولید پسماند و مشارکت در برنامه های بازیافت دارند. با این حال، شکاف قابل توجهی بین تمایل بالای شهروندان و مشارکت عملی آنان وجود دارد که ریشه در کم اعتمادی نهادی و عدم شفافیت دارد. بر این اساس، بازسازی اعتماد از طریق بازخورد، بهبود زیرساخت ها و آموزش، شرط اساسی برای گذار از مدیریت بالا به پایین به حکمرانی مشارکتی در حوزه پسماند است.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، اعتماد نهادی ، مشارکت شهروندان ، مدیریت پسماند ، تفکیک از مبدا ، حکمرانی شهری