بررسی نقش مهندسی عمران و مدیریت شهری در افزایش تاب آوری ساختمان ها و زیرساخت های شهری

تاب آوری شهری به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در ادبیات نوین برنامه ریزی شهری و مهندسی عمران، به ظرفیت سیستم های شهری برای مقاومت در برابر اختلالات، جذب شوک های محیطی و بازگشت به شرایط عملکردی مطلوب اشاره دارد. در دهه های اخیر، افزایش شدت و فراوانی مخاطرات طبیعی نظیر زلزله، سیل، رانش زمین و همچنین بحران های انسان ساخت مانند فرسودگی زیرساخت ها، موجب شده است که توجه به تاب آوری شهری به یک ضرورت اجتناب ناپذیر در مدیریت شهرها تبدیل شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش دو حوزه کلیدی مهندسی عمران و مدیریت شهری در ارتقای تاب آوری ساختمان ها و زیرساخت های شهری انجام شده است. در این مطالعه، ابعاد مختلف طراحی سازه ای مقاوم، مدیریت زیرساخت های حیاتی، سیاست گذاری شهری، مدیریت بحران و بهره گیری از فناوری های نوین مورد تحلیل قرار گرفته است. روش تحقیق به کاررفته در این پژوهش، توصیفی–تحلیلی بوده و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی و تحلیل محتوای کیفی است. داده های پژوهش نشان می دهد که عدم هماهنگی میان نظام مهندسی عمران و ساختار مدیریت شهری، یکی از مهم ترین عوامل کاهش تاب آوری در شهرهای در حال توسعه است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که افزایش تاب آوری شهری نیازمند رویکردی یکپارچه و میان رشته ای است که در آن، طراحی مهندسی مقاوم، برنامه ریزی شهری پایدار، نگهداری پیشگیرانه زیرساخت ها و مدیریت ریسک به صورت هم زمان و هماهنگ اجرا شوند. در نهایت، نتایج نشان می دهد که استفاده از فناوری های نوین مانند سیستم های پایش سلامت سازه، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و سامانه های اطلاعات مکانی (GIS) می تواند نقش مهمی در ارتقای تاب آوری شهری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، مهندسی عمران ، مدیریت شهری ، زیرساخت شهری ، مدیریت بحران