بازاندیشی در اصول معماری منظر در پی بحران محیط زیستی دریاچه ارومیه با رویکردی بوم سازگار و تاب آور

خشکسالی و فروپاشی اکولوژیکی دریاچه ارومیه به عنوان یکی از بحرانی ترین رخدادهای محیط زیستی معاصر ایران، پیامدهای گسترده ای بر ساختارهای اقلیمی، زیستی و اجتماعی منطقه شمال غرب کشور داشته است. تغییرات در الگوهای بارندگی، افزایش دمای متوسط سالانه، مداخلات انسانی و گسترش بیابان زایی، موجب اختلال در تعادل اکولوژیکی و کاهش تنوع زیستی در حوضه آبریز دریاچه شده و مهاجرت روستاییان، کاهش امنیت غذایی و تهدید سلامت عمومی را به همراه داشته است. در چنین شرایطی، معماری منظر به عنوان یکی از شاخه های کلیدی طراحی محیطی، نیازمند بازنگری در اصول و رویکردهای خود برای انطباق با شرایط جدید اقلیمی و ارتقاء تاب آوری فضاهای طبیعی و شهری است.پژوهش حاضر با طرح این پرسش که بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه چه تاثیری بر اصول و رویکردهای معماری منظر داشته و چگونه می توان طراحی پایدار را در مواجهه با این تغییرات بازتعریف کرد، به بررسی ابعاد مختلف این مسئله پرداخته است. هدف اصلی تحقیق، تحلیل تاثیرات فروپاشی اکولوژیکی بر معماری منظر، بازتعریف اصول طراحی پایدار در شرایط اقلیمی جدید و ارائه راهکارهایی برای ارتقاء تاب آوری فضاهای طبیعی و شهری است.روش تحقیق به کاررفته در این مطالعه، تحلیلی و میان رشته ای بوده و از داده های ماهواره ای، مطالعات میدانی و مصاحبه های تخصصی بهره گرفته شده است. تحلیل داده ها با رویکرد کیفی و تطبیقی انجام شده تا ارتباط میان تغییرات محیطی و اصول طراحی منظر به طور دقیق بررسی شود.یافته های تحقیق نشان می دهد که بیابان زایی، تغییر در پوشش گیاهی، افزایش شوری خاک و نابودی زیستگاه های طبیعی، ضرورت بازنگری در الگوهای طراحی منظر را ایجاب می کند. در این راستا، راهکارهایی نظیر استفاده از گونه های مقاوم، بهره گیری از دانش بومی، طراحی بوم سازگار و تقویت تاب آوری اکولوژیکی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

دریاچه ارومیه ، طراحی پایدار ، تاب آوری اقلیمی ، بیابان زایی ، محیط زیست