واکاوی پدیده «بی حوصلگی» در کلاس درس دوره ابتدایی از تشخیص نشانه ها تا طراحی مداخلات اثربخش

پدیده بی حوصلگی (Boredom) در کلاس درس، یک هیجان پیشرفت ناخوشایند و ناتوان ساز است که با احساس خستگی، بی علاقگی، گذر کند زمان و دشواری در حفظ توجه شناختی مشخص می شود. در دوره ابتدایی، این پدیده می تواند سنگ بنای مشکلات تحصیلی جدی تری نظیر افت عملکرد، فرسودگی تحصیلی و رفتارهای مخرب باشد. با این حال، بی حوصلگی اغلب توسط معلمان نادیده گرفته شده یا صرفا به عنوان یک نقص شخصیتی در دانش آموز تفسیر می شود. این مقاله با رویکردی کیفی و توصیفی-تحلیلی، به واکاوی چندبعدی این پدیده پرداخته است. ابتدا نشانه های رفتاری، شناختی و فیزیولوژیکی بی حوصلگی در کودکان دبستانی طبقه بندی می شود، سپس علل اصلی آن در سه سطح فردی (نیازهای روان شناختی)، آموزشی (روش های تدریس غیرفعال) و محیطی (ساختار کلاس) بررسی می گردد. در نهایت، یک بسته مداخلاتی مبتنی بر نظریه های خودتعیین گری و کنترل-ارزش ارائه می شود که شامل راهبردهای پیش گیرانه (افزایش جذابیت تکالیف و استقلال دانش آموز) و راهبردهای واکنشی (تکنیک های تنظیم هیجان و تغییر محیط) است. نتایج این تحلیل نشان می دهد که بی حوصلگی در کلاس درس، محصول تعامل پویای بین ویژگی های دانش آموز و محیط یادگیری است و با مداخلات آموزشی هدفمند، قابل مدیریت و کاهش است.

کلیدواژه ها:

بی حوصلگی تحصیلی ، آموزش ابتدایی ، راهبردهای مداخله ، نظریه کنترل-ارزش ، انگیزش تحصیلی.