تحلیل شناختی استعاره مفهومی شب در حبسیات مسعود سعد و اشعار منوچهری بر اساس نظریه لیکاف و جانسون

این پژوهش با هدف واکاوی الگوهای ذهن و زبان دو شاعر برجسته سبک خراسانی، به تحلیل مقایسه ای مفهوم سازی شب در حبسیات مسعود سعد سلمان و نمونه های شاخصی از اشعار منوچهری دامغانی بر پایه نظریه استعاره مفهومی می پردازد. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی تطبیقی با رویکرد تحلیل کیفی است که بر اساس نمونه گیری هدفمند از دیوان دو شاعر انجام گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که مفهوم شب در شعر مسعود سعد با مولفه هایی چون رنج، حبس، جنگ، اهریمن و فرسایش عمر پیوند دارد و به عنوان نیرویی فعال و اثرگذار بر وضعیت شاعر بازنمایی می شود. در مقابل، در نمونه های بررسی شده از شعر منوچهری، شب بیشتر با فضاهایی نظیر بزم، طرب، تصویرپردازی از طبیعت و زیبایی ظاهری صورت بندی شده و کارکردی توصیفی دارد.نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که تفاوت در الگوهای مفهوم سازی شب میان این دو شاعر، بازتابی از تفاوت در تجربه زیسته و جهان بینی آنان است؛ به طوری که در حبسیات مسعود سعد، شب ساختاری بحران زده و درونی می یابد، در حالی که در شعر منوچهری، این مفهوم در مدار زیبایی شناختی و بیرونی قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

استعاره مفهومی ، شب ، مسعود سعد سلمان ، منوچهری دامغانی