بررسی نقش ارزشیابی تکوینی در تقویت یادگیری عمیق و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان

نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم با تحولات گسترده ای در عرصه های علمی، فناوری، فرهنگی و اجتماعی مواجه شده اند؛ تحولاتی که انتظارات از مدارس و نظام های تعلیم و تربیت را به شکل چشمگیری افزایش داده است. امروزه هدف آموزش صرفا انتقال مجموعه ای از اطلاعات و محفوظات به دانش آموزان نیست، بلکه پرورش افرادی خلاق، مسئولیت پذیر، توانمند در حل مسئله، دارای تفکر انتقادی و برخوردار از مهارت های یادگیری مادام العمر، از مهم ترین رسالت های نظام آموزشی به شمار می آید. در چنین شرایطی، کیفیت یادگیری دانش آموزان بیش از هر زمان دیگری مورد توجه پژوهشگران، سیاست گذاران آموزشی و معلمان قرار گرفته است. یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت آموزش، دستیابی دانش آموزان به یادگیری عمیق است؛ یادگیری ای که در آن دانش آموز صرفا اطلاعات را حفظ نمی کند، بلکه قادر است مفاهیم را درک کند، میان آموخته های خود ارتباط برقرار سازد، آن ها را در موقعیت های جدید به کار گیرد و از دانش خود برای تحلیل، استدلال و حل مسائل واقعی استفاده نماید. با وجود تلاش های فراوان برای ارتقای کیفیت آموزش، یکی از چالش های اساسی بسیاری از نظام های آموزشی، پدیده افت تحصیلی است. افت تحصیلی به اشکال مختلفی همچون کاهش عملکرد آموزشی، مردودی، ترک تحصیل، کاهش انگیزه یادگیری، بی علاقگی نسبت به مدرسه و ضعف در کسب شایستگی های آموزشی بروز می کند و آثار منفی فراوانی بر دانش آموز، خانواده، مدرسه و جامعه بر جای می گذارد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش ارزشیابی تکوینی در تقویت یادگیری عمیق و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ارزشیابی تکوینی با ارائه بازخورد مستمر، شناسایی به موقع نقاط قوت و ضعف دانش آموزان و اصلاح فرآیند یاددهی یادگیری، نقش موثری در تقویت یادگیری عمیق، افزایش انگیزه تحصیلی و کاهش افت تحصیلی دارد. از این رو، توسعه و نهادینه سازی این رویکرد در مدارس می تواند گامی موثر در ارتقای کیفیت آموزش، بهبود عملکرد تحصیلی و تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت باشد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی ، ارزشیابی تکوینی ، تقویت یادگیری ، افت تحصیلی ، دانش آموزان