روابط تجاری دولت های توتالیتر در نظام بین الملل: میان خودکفایی، وابستگی و بهره برداری سیاسی از تجارت

پژوهش حاضر به بررسی گستره و کیفیت روابط تجاری دولت های توتالیتر در نظام بین الملل با تمرکز بر مفاهیم خودکفایی اقتصادی، وابستگی و بهره برداری سیاسی از تجارت می پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که دولت های توتالیتر چگونه روابط تجاری خارجی خود را سازمان دهی می کنند و این روابط چه تفاوتی با الگوهای تجاری در نظام های لیبرال دارد. برخلاف دیدگاهی که دولت های توتالیتر را صرفا دولت هایی منزوی و ضد تجارت معرفی می کند، فرضیه اصلی مقاله بر این مبنا استوار است که این دولت ها تجارت خارجی را حذف نمی کنند، بلکه آن را در قالب الگویی امنیتی، ایدئولوژیک و کنترل محور بازتعریف می کنند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه تطبیقی، به بررسی تجربه آلمان نازی و اتحاد شوروی استالینی پرداخته است. داده های پژوهش بر پایه منابع کتابخانه ای، اسناد تاریخی و ادبیات اقتصاد سیاسی بین الملل گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در دولت های توتالیتر، تجارت خارجی بیش از آنکه تابع منطق بازار آزاد و مزیت نسبی باشد، در خدمت اهدافی چون امنیت ملی، بقای رژیم، آمادگی نظامی، کنترل سیاسی و گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی قرار می گیرد. همچنین، این دولت ها از یک سو بر کاهش وابستگی اقتصادی خود تاکید دارند و از سوی دیگر، می کوشند از طریق تجارت کنترل شده و وابسته ساز، نفوذ سیاسی خود را بر سایر کشورها افزایش دهند. نتایج پژوهش نشان می دهد که الگوی تجارت در دولت های توتالیتر دارای ویژگی هایی چون تمرکز شدید دولت بر تجارت خارجی، امنیتی شدن اقتصاد، تجارت گزینشی، وابسته سازی اقتصادی و سیاسی شدن روابط تجاری است؛ ویژگی هایی که قابلیت تعمیم به بسیاری از دولت های توتالیتر و اقتدارگرای شدید را دارند.

کلیدواژه ها:

توتالیتاریسم ، تجارت بین الملل ، خودکفایی اقتصادی ، تجارت سیاسی ، وابستگی اقتصادی ، اقتصاد سیاسی بین الملل ، امنیتی شدن اقتصاد