مطالعه عوامل روان شناختی و آموزشی موثر بر یادگیری دانش آموزان در دوره های مختلف تحصیلی

یادگیری یکی از بنیادی ترین فرایندهای رشد انسان و محور اصلی نظام های آموزشی در سراسر جهان به شمار می رود. توسعه فردی، پیشرفت علمی، شکوفایی استعدادها، تربیت نیروی انسانی متخصص و تحقق توسعه پایدار هر جامعه، وابستگی عمیقی به کیفیت یادگیری دانش آموزان دارد. امروزه نظام های آموزشی تنها به انتقال اطلاعات و مفاهیم علمی محدود نمی شوند، بلکه رسالت اصلی آن ها فراهم آوردن شرایطی است که در آن دانش آموز بتواند توانایی های شناختی، هیجانی، اجتماعی و مهارتی خود را به صورت متوازن پرورش دهد. در چنین نگرشی، یادگیری فرایندی فعال، پویا، مستمر و چندبعدی تلقی می شود که تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی، روان شناختی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. به همین دلیل، شناخت دقیق عوامل موثر بر یادگیری، یکی از مهم ترین دغدغه های پژوهشگران حوزه علوم تربیتی، روان شناسی تربیتی و برنامه ریزان آموزشی محسوب می شود. با گسترش دانش روان شناسی یادگیری و تحول نظریه های آموزشی، نگاه سنتی به یادگیری که آن را صرفا نتیجه تدریس معلم یا حفظ مطالب درسی می دانست، جای خود را به دیدگاهی جامع تر داده است. در این دیدگاه، یادگیری حاصل تعامل پیچیده میان ویژگی های روان شناختی دانش آموز، کیفیت محیط آموزشی، شیوه های تدریس، ویژگی های معلم، امکانات آموزشی، حمایت خانواده، روابط اجتماعی، انگیزه های فردی و شرایط فرهنگی جامعه است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی عوامل روان شناختی و آموزشی موثر بر یادگیری دانش آموزان در دوره های مختلف تحصیلی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که یادگیری دانش آموزان حاصل تعامل پیچیده عوامل روان شناختی و آموزشی است و ارتقای کیفیت آن مستلزم توجه هم زمان به انگیزش، سلامت روان، روش های تدریس اثربخش، نقش خانواده، محیط مدرسه و بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی است. ازاین رو، اتخاذ رویکردی جامع و دانش آموزمحور در برنامه ریزی های آموزشی می تواند زمینه رشد همه جانبه، بهبود عملکرد تحصیلی و دستیابی به یادگیری عمیق و پایدار را در تمامی دوره های تحصیلی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

روان شناختی ، یادگیری ، دانش آموزان ، آموزش ، آموزش موثر