از آموزش حافظه محور تا یادگیری عمیق؛ ضرورت تحول در روش های آموزشی دوره ابتدایی

آموزش دوره ابتدایی به عنوان بنیاد نظام تعلیم و تربیت، نقشی تعیین کننده در شکل گیری ساختارهای شناختی، عاطفی و اجتماعی یادگیرندگان ایفا می کند. با وجود این، همچنان رویکردهای سنتی و حافظه محور در بسیاری از کلاس های درس این دوره حاکم است که پیامدهایی چون سطحی نگری در یادگیری، تضعیف انگیزه درونی و ناتوانی در کاربست دانش در موقعیت های واقعی را به دنبال دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ضرورت گذار از آموزش حافظه محور به یادگیری عمیق در دوره ابتدایی و شناسایی مولفه های کلیدی این تحول انجام شده است. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از روش مرور نظام مند، به بررسی مبانی نظری، پیشینه پژوهش و شواهد تجربی مرتبط با یادگیری عمیق پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که رویکرد یادگیری عمیق با تاکید بر سه اصل یادگیری معنی دار، یادگیری هشیارانه و یادگیری شاد، بستری فراهم می آورد که در آن دانش آموزان نه صرفا به حفظ طوطی وار اطلاعات، بلکه به درک روابط میان مفاهیم، کاربست دانش در موقعیت های نوین و بازاندیشی در فرایند یادگیری خود ترغیب می شوند. این رویکرد ضمن تقویت حافظه بلندمدت، به پرورش مهارت های تفکر انتقادی، همکاری و خلاقیت به عنوان شایستگی های قرن بیست ویکم می انجامد. بر اساس یافته ها، تحول در روش های آموزشی دوره ابتدایی نیازمند بازنگری در برنامه درسی، توانمندسازی معلمان و تغییر نظام ارزشیابی از حافظه محوری به شایستگی محوری است. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که یادگیری عمیق نه یک رویکرد انتخابی، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای پاسخگویی به نیازهای پیچیده و پویای دنیای امروز است.

کلیدواژه ها:

یادگیری عمیق ، آموزش حافظه محور ، دوره ابتدایی ، یادگیری معنی دار ، تفکر انتقادی