مقایسه اثربخشی روش های آموزش مبتنی بر بازی در مقابل روش های سنتی برای کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم

اختلال طیف اوتیسم، به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-تحولی در دوران کودکی، با چالش های بنیادین در سه حوزه اصلی ارتباطات اجتماعی، تعاملات اجتماعی، و رفتارهای تکراری و محدود شناخته می شود. این اختلال که شیوع آن در سال های اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است (بر اساس گزارش مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا، از هر ۳۶ کودک، یک کودک به این اختلال مبتلاست)، نیازمند رویکردهای آموزشی ویژه، منعطف، و مبتنی بر شواهد علمی است که بتواند با تفاوت های شناختی، حسی، و رفتاری این کودکان سازگار شود. در این میان، نظام آموزشی ایران با چالش بزرگی روبروست؛ زیرا بسیاری از کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم یا در مدارس استثنایی (با تعداد محدود و امکانات ناکافی) تحصیل می کنند و یا در مدارس عادی (با رویکردهای تلفیقی) حضور دارند، اما معلمان آنها آموزش کافی برای مواجهه با نیازهای خاص این کودکان ندیده اند. روش های سنتی آموزش که مبتنی بر سخنرانی، تکرار، تمرینات کتبی، و ساختارهای خشک و خطی هستند، به شدت با ویژگی های شناختی و رفتاری کودکان اوتیسم (مانند پردازش حسی متفاوت، دشواری در درک مفاهیم انتزاعی، و نیاز به ساختار و پیش بینی پذیری) ناسازگارند و اغلب منجر به خستگی، بی انگیزگی، افزایش رفتارهای تکراری، و حتی طغیان های رفتاری در این کودکان می شوند. در مقابل، روش های آموزش مبتنی بر بازی (Play-based Learning) که ریشه در نظریه های رشد شناختی (پیاژه)، یادگیری اجتماعی-فرهنگی (ویگوتسکی) و رویکردهای عصب شناختی دارند، با فراهم کردن محیطی امن، انعطاف پذیر، چندحسی، شاد و بدون استرس، می توانند یادگیری را برای کودکان اوتیسم به یک تجربه مثبت، لذت بخش و موثر تبدیل کنند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روش های آموزش مبتنی بر بازی در مقابل روش های سنتی برای کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم با استفاده از روش تحقیق کیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است. بر اساس یافته ها، نتیجه گیری و پیشنهادات ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اوتیسم ، آموزش مبتنی بر بازی ، روش های سنتی ، یادگیری چندحسی ، ارتباطات اجتماعی