مبانی فکری و تمدنی اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید خامنه ای (ره)

نماز در منظومه معرفتی اسلام صرفا یک عبادت فردی نیست، بلکه حقیقتی تمدن ساز، هویت بخش و تحول آفرین است که در صورت تحقق صحیح، تمامی ابعاد حیات فردی و اجتماعی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. در اندیشه امام شهید خامنه ای (ره)، اقامه نماز از سطح انجام یک فریضه عبادی فراتر رفته و به عنوان یکی از مهم ترین ارکان تحقق جامعه اسلامی و زمینه ساز شکل گیری تمدن نوین اسلامی معرفی شده است. ایشان با تکیه بر آموزه های قرآن کریم، سیره پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع)، نماز را محور تربیت انسان مومن، عدالت اجتماعی، اخلاق عمومی، مسئولیت پذیری، معنویت، انسجام اجتماعی و مقابله با آسیب های فرهنگی می دانند. از منظر ایشان، جامعه ای که اقامه نماز در آن به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، از سرمایه اجتماعی، آرامش روانی، انسجام فرهنگی و ظرفیت بالاتری برای تحقق آرمان های اسلامی برخوردار خواهد بود.هدف این پژوهش، تبیین مبانی فکری و تمدنی اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید خامنه ای (ره) و بررسی نقش آن در تحقق جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، شامل قرآن کریم، روایات، پیام ها و بیانات امام شهید خامنه ای (ره)، اسناد مرتبط با ستاد اقامه نماز و آثار پژوهشی معتبر انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که اندیشه ایشان درباره اقامه نماز بر مجموعه ای از مبانی توحیدی، انسان شناختی، اجتماعی، فرهنگی، تربیتی و تمدنی استوار است و نماز را عامل اصلی پیوند انسان با خدا، اصلاح اخلاق فردی، افزایش سرمایه اجتماعی، تقویت هویت دینی، تحکیم بنیان خانواده، ارتقای مسئولیت اجتماعی و زمینه ساز تحقق تمدن اسلامی معرفی می کند. همچنین نتایج پژوهش بیانگر آن است که تحقق اقامه نماز نیازمند برنامه ریزی فرهنگی، مشارکت خانواده، مدرسه، دانشگاه، رسانه و دستگاه های اجرایی است و بدون نهادینه شدن فرهنگ نماز، دستیابی به جامعه تراز اسلامی با چالش های جدی مواجه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

اقامه نماز ، تمدن نوین اسلامی ، امام شهید خامنه ای ، مبانی فکری ، فرهنگ دینی ، جامعه اسلامی.