تاثیر سبک های دلبستگی بر تعاملات اجتماعی و انطباق پذیری تحصیلی در دوران بلوغ

دوران بلوغ یکی از حساس ترین و چالش برانگیزترین مراحل تحول انسان به شمار می رود که با تغییرات گسترده در ابعاد زیستی، روانی و اجتماعی همراه است و در این میان، سبک های دلبستگی به عنوان یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی، نقشی تعیین کننده در چگونگی مواجهه ی نوجوان با این تغییرات ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سبک های دلبستگی بر دو مولفه ی کلیدی تعاملات اجتماعی و انطباق پذیری تحصیلی در دوره ی بلوغ، به روش کتابخانه ای-مروری و با بررسی منابع علمی معتبر شامل مقالات کنفرانس های ملی و بین المللی در بازه ی زمانی ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ تدوین شده است. مرور نظام مند پژوهش ها نشان می دهد که سبک دلبستگی ایمن، با تقویت مهارت های ارتباطی، همدلی و حل تعارض، زمینه ساز تعاملات اجتماعی مثبت و پایدار با همسالان و معلمان می شود و همچنین با افزایش انگیزه ی پیشرفت، تاب آوری تحصیلی و سازگاری با محیط آموزشی، نقش حمایت کننده ای در موفقیت تحصیلی نوجوانان ایفا می کند. در مقابل، سبک های ناایمن (اجتنابی و اضطرابی) با پیامدهایی همچون طرد اجتماعی، کاهش کیفیت روابط بین فردی، افت عملکرد تحصیلی، ضعف در تنظیم هیجان و آسیب پذیری بیشتر در برابر تنیدگی های دوران بلوغ همراه هستند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که سبک دلبستگی به معلم و مادر، به عنوان متغیرهای تعدیل گر، می توانند نقش بسزایی در انطباق پذیری تحصیلی و مقابله با چالش هایی نظیر قلدری همسالان داشته باشند. در نهایت، سبک های دلبستگی به عنوان یکی از تعیین کننده های اساسی سلامت روان و سازگاری در دوران بلوغ، تاثیری عمیق و دوسویه بر تعاملات اجتماعی و انطباق پذیری تحصیلی دارند؛ بنابراین توجه به کیفیت روابط دلبستگی در خانواده و مدرسه و طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی مبتنی بر اصلاح الگوهای دلبستگی ناایمن، می تواند به طور موثری از بروز مشکلات اجتماعی و تحصیلی در نوجوانان جلوگیری کرده و مسیر رشد سالم آنان را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، تعاملات اجتماعی ، انطباق پذیری تحصیلی ، دوران بلوغ ، سازگاری تحصیلی ، تاب آوری تحصیلی