الگوی جامع تاب آوری و استقامت در بحران: تلفیق روان شناسی مثبت گرا و مبانی قرآنی-روایی

این پژوهش با هدف تدوین یک الگوی جامع از تاب آوری انسانی با رویکردی میان رشته ای، به بررسی تعامل میان ابعاد دینی و فرآیندهای روان شناختی در مواجهه با بحران ها می پردازد. در حالی که مدل های روان شناسی مدرن عمدتا بر سازوکارهای شناختی و هیجانی تمرکز دارند، پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و تحلیل محتوای متون دینی و تطبیق آن ها با مفاهیم روان شناسی مثبت گرا، به دنبال پر کردن خلاهای معنایی در مدل های موجود است. یافته های تحقیق نشان می دهد که دین از طریق ارائه چارچوبی هستی شناختی شامل مفاهیم «ابتلا»، «حکمت الهی» و «توکل»، به عنوان یک نیروی فعال، فرآیندهای روان شناختی نظیر بازسازی شناختی، تنظیم هیجان (سکینه و صبر) و معنابخشی به رنج را تقویت می کند. بر اساس نتایج، مدل پیشنهادی نشان می دهد که اعتقاد دینی با تبدیل تهدیدهای بحران به فرصت های رشد، منجر به فعال سازی منابع توانمندی و فضایل اخلاقی شده و در نهایت، مسیر «رشد پس از سانحه» و «استقامت» را برای فرد هموار می سازد. این پژوهش با ارائه یک ساختار تعاملی میان بعد دینی و بعد روان شناختی، چارچوبی نظری را برای مشاوران و متخصصان حوزه سلامت روان فراهم می آورد تا در مداخلات درمانی خود، از ظرفیت های معنوی مراجعین جهت ارتقای تاب آوری و شکوفایی وجودی بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، استقامت در بحران ، روان شناسی مثبت گرا ، ابعاد دینی ،