بررسی رابطه بین استفاده از تکنولوژی های آموزشی تعاملی و تمرکز حواس در دانش آموزان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین استفاده از تکنولوژی های آموزشی تعاملی و تمرکز حواس در دانش آموزان دوره ابتدایی و ارائه مدلی برای تبیین نقش واسطه ای انگیزش و خودتنظیمی در این رابطه انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر و دختر پایه چهارم و پنجم ابتدایی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۵۰ نفر انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استفاده از تکنولوژی های آموزشی تعاملی، پرسشنامه تمرکز حواس، پرسشنامه انگیزش تحصیلی و پرسشنامه خودتنظیمی یادگیری بود که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری با تمرکز حواس رابطه مثبت و معناداری دارند. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که استفاده از تکنولوژی های آموزشی تعاملی با ضریب مسیر ۲۸/۰ بر تمرکز حواس تاثیر مستقیم دارد و با ضریب مسیر ۳۴/۰ از طریق انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری بر تمرکز حواس تاثیر غیرمستقیم دارد. از میان مولفه های تکنولوژی های تعاملی، ابزارهای دیداری-شنیداری تعاملی و نرم افزارهای آموزشی بیشترین تاثیر را بر تمرکز حواس داشتند. نتایج تحلیل چندگروهی نشان داد که مدل پژوهش از نظر جنسیت تفاوت معناداری ندارد، اما در گروه های سنی تفاوت های جزئی مشاهده شد. بر اساس یافته ها، استفاده هدفمند و متعادل از تکنولوژی های آموزشی تعاملی، با افزایش انگیزه و خودتنظیمی، می تواند به بهبود تمرکز حواس دانش آموزان کمک کند و این رویکرد، با ایجاد جذابیت، تنوع و تعامل در فرآیند یادگیری، به جای یکنواختی و انفعال، زمینه های توجه پایدار و یادگیری عمیق را فراهم می آورد. با وجود محدودیت هایی مانند ماهیت مقطعی پژوهش و وابستگی به خودگزارش دهی، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی کشور با توانمندسازی معلمان در استفاده از تکنولوژی های تعاملی، طراحی محتوای جذاب و متناسب با نیازهای دانش آموزان و ایجاد تعادل در استفاده از فناوری، به تدریج به سمت رویکردهای آموزشی تعاملی و جذاب حرکت کند.

کلیدواژه ها:

تکنولوژی های آموزشی تعاملی ، تمرکز حواس ، انگیزش تحصیلی ، خودتنظیمی یادگیری ، دانش آموزان ابتدایی