بررسی اثرات غیرخطی سهم سپرده و تنوع منابع تامین مالی بر خلق نقدینگی در بانک ها مبتنی بر رهیافت NARDL

هدف این تحقیق بررسی اثرات غیرخطی سهم سپرده های بانکی و تنوع منابع تامین مالی بر خلق نقدینگی در بانک ها با استفاده از رهیافت NARDL است. قلمرو مکانی تحقیق، بورس اوراق بهادار تهران در نظر گرفته شده و جامعه آماری شامل تمامی بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که دارای شرایط مشخصی از جمله پذیرش قبل از سال 1396، سال مالی منتهی به پایان اسفند، دسترسی به اطلاعات مالی اساسی و عدم وقفه معاملاتی بیش از سه ماه در دوره 1396 تا 1402 باشند. پس از فرآیند حذف سیستماتیک، 12 بانک برای مطالعه انتخاب شدند و داده های مربوط به متغیرهای مورد بررسی گردآوری شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که رابطه بین سهم سپرده های بانکی و خلق نقدینگی نامتقارن است. در حالی که افزایش سهم سپرده ها تاثیر معناداری بر خلق نقدینگی ندارد، کاهش آن اثر منفی و معناداری بر نقدینگی در وقفه های دوم و سوم دارد، که نشان دهنده کاهش تمایل بانک ها به نگهداری سپرده ها و در نتیجه کاهش نقدینگی در سیستم بانکی است. این نتیجه فرضیه اول را رد می کند. همچنین، اثر اندازه بانک بر خلق نقدینگی پیچیده و وابسته به زمان است؛ به طوری که در برخی دوره ها اثر مثبت و در برخی دیگر اثر منفی دارد، که احتمالا نشان دهنده وجود یک اثر جبرانی کوتاه مدت و بلندمدت است. در خصوص فرضیه دوم، نتایج تاثیر غیرخطی تنوع منابع تامین مالی بر خلق نقدینگی را تایید می کند. یافته ها نشان می دهند که افزایش سهم منابع تامین مالی در وقفه های خاصی تاثیر مثبت و معناداری بر نقدینگی دارد، در حالی که کاهش آن اثر منفی دارد. علاوه بر این، اندازه بانک به تنهایی تعیین کننده خلق نقدینگی نیست و سایر عوامل مانند سیاست های اعتباری و شرایط کلان اقتصادی در این رابطه تاثیرگذار هستند. به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان دهنده اثرات نامتقارن متغیرهای بانکی بر خلق نقدینگی است و می تواند مبنای مهمی برای سیاست گذاری های پولی و تنظیم سیاست های بانکی کشور باشد. یافته های این مطالعه بر اهمیت درک رفتارهای غیرخطی بانک ها در مواجهه با تغییرات نقدینگی تاکید کرده و بر نقش کلیدی تصمیمات بانکی در مدیریت منابع مالی و تاثیر آن بر اقتصاد کلان صحه می گذارد.

کلیدواژه ها:

خلق نقدینگی ، سهم سپرده های بانکی ، تنوع منابع تامین مالی ، مدل NARDL