معلمان و چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش

ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش، پارادایم های سنتی تدریس و یادگیری را دگرگون کرده و معلمان را در مواجهه با چالش های اخلاقی پیچیده ای قرار داده است که پیش تر سابقه نداشته اند. هدف اصلی این پژوهش تحلیلی-مروری، شناسایی، دسته بندی و تحلیل عمیق چالش های اخلاقی ناشی از استفاده معلمان از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند آموزشی است. روش پژوهش حاضر، مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای منابع معتبر داخلی و خارجی منتشر شده در بازه زمانی اخیر است که بر ابعاد اخلاقی، حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و تغییر نقش معلم تمرکز دارند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین چالش ها شامل تهدید حریم خصوصی داده های دانش آموزان، تقویت ناخواسته سوگیری های فرهنگی و اجتماعی توسط الگوریتم ها، کاهش تعاملات انسانی و عاطفی در کلاس درس و ابهام در مسئولیت پذیری حرفه ای معلمان در قبال خروجی های هوش مصنوعی است. همچنین، شکاف قابل توجهی در سواد اخلاقی-فناوری معلمان مشاهده می شود که منجر به اتخاذ تصمیمات نادرست یا غیرشفاف در استفاده از این فناوری ها می گردد. نتایج حاکی از آن است که صرفا تاکید بر کارآمدی آموزشی بدون در نظر گرفتن ملاحظات اخلاقی، می تواند به بی اعتمادی نهادینه شده نسبت به سیستم های آموزشی و آسیب به رشد همه جانبه دانش آموزان منجر شود. در نهایت، این مقاله نتیجه می گیرد که برای بهره برداری ایمن و اخلاقی از هوش مصنوعی، نیاز مبرمی به بازتعریف چارچوب های اخلاقی حرفه معلمی، تدوین دستورالعمل های شفاف سازمانی و ارتقای سواد دیجیتال انتقادی معلمان وجود دارد. بدون ایجاد تعادل میان نوآوری فناورانه و اصول اخلاقی بنیادین، ادغام هوش مصنوعی در آموزش نه تنها وعده های خود را محقق نمی سازد، بلکه ممکن است نابرابری های موجود را تشدید کند. بنابراین، گذار از رویکرد تکنوکراتیک به رویکرد انسان محور در استفاده از هوش مصنوعی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای حفظ کرامت انسانی و عدالت آموزشی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش ، اخلاق دیجیتال ، معلمان ، دانش آموزان ، تکنولوژی