فلسفه انتقادی و بازخوانی قدرت، سلطه و ایدئولوژی در نظام های آموزشی

این مقاله به بازخوانی انتقادی مفاهیم قدرت، سلطه و ایدئولوژی در نظام های آموزشی معاصر می پردازد. هدف اصلی، کشف مکانیسم های پنهان و آشکار سلطه در فضاهای آموزشی و تحلیل نقش آموزش در بازتولید نابرابری های اجتماعی است. روش تحقیق این مقاله تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و مقالات معتبر است. چارچوب نظری پژوهش بر اندیشه های فیلسوفان و نظریه پردازان انتقادی همچون فوکو، آلتوسر، بوردیو، فریره و متفکران مکتب فرانکفورت استوار است. یافته ها نشان می دهد که نظام های آموزشی فراتر از نقش ظاهری انتقال دانش، به مثابه دستگاه های ایدئولوژیک دولت عمل کرده و از طریق میکروفیزیک قدرت، برنامه درسی پنهان، خشونت نمادین و ساختارهای سلسله مراتبی، نابرابری های طبقاتی را بازتولید می کنند. نئولیبرالیسم با تجاری سازی آموزش، استانداردسازی و تقویت فردگرایی رقابتی، این روند را تشدید کرده است. نتایج مقاله بر ضرورت دگرگونی انتقادی نظام های آموزشی، دموکراتیزه کردن فضای یادگیری، توسعه برنامه های درسی چندصدایی و تقویت آموزش رهایی بخش مبتنی بر آگاهی انتقادی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

فلسفه انتقادی ، قدرت و سلطه ، ایدئولوژی ، نظام های آموزشی ، آموزش رهایی بخش ، نئولیبرالیسم