بررسی تاثیر روش تدریس مشارکتی بر یادگیری مفاهیم شیمی پایه دهم

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس مشارکتی بر یادگیری مفاهیم شیمی پایه دهم و با بهره گیری از رویکرد درس پژوهی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان پایه دهم دوره متوسطه دوم تشکیل دادند که از میان آنان نمونه ای به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از آزمون های پیش آزمون و پس آزمون، مشاهده مستقیم، فرم های ارزیابی، فعالیت های گروهی و یادداشت های اعضای تیم درس پژوهی استفاده شد.فرایند پژوهش در قالب دو چرخه درس پژوهی انجام گرفت. در مرحله نخست، طرح درس اولیه بر اساس روش تدریس مشارکتی تدوین و اجرا شد و پس از مشاهده کلاس و نقد عملکرد، نقاط قوت و ضعف آن شناسایی گردید. سپس با اعمال اصلاحات لازم در طراحی فعالیت های آموزشی، سازمان دهی گروه ها، مدیریت زمان و شیوه ارزشیابی، طرح درس دوم تدوین و اجرا شد. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای تدریس مشارکتی موجب افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، بهبود تعاملات گروهی، ارتقای انگیزه یادگیری، افزایش مسئولیت پذیری، تقویت مهارت های حل مسئله و درک عمیق تر مفاهیم شیمی شد. همچنین مقایسه نتایج دو مرحله اجرای درس پژوهی نشان داد که اصلاح مستمر طرح درس بر اساس بازخورد اعضای تیم، کیفیت تدریس و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را به طور محسوسی بهبود بخشیده است.نتایج پژوهش بیانگر آن است که روش تدریس مشارکتی، در مقایسه با شیوه های سنتی، می تواند نقش موثری در یادگیری مفهومی درس شیمی، افزایش تعامل علمی میان دانش آموزان و ایجاد محیطی پویا و یادگیرنده محور داشته باشد. همچنین استفاده از رویکرد درس پژوهی، با فراهم کردن زمینه بازاندیشی و اصلاح مستمر فرایند تدریس، به ارتقای شایستگی حرفه ای معلمان و بهبود کیفیت آموزش کمک می کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان شیمی و برنامه ریزان آموزشی با فراهم کردن شرایط لازم برای اجرای روش های تدریس مشارکتی و گسترش فرهنگ درس پژوهی در مدارس، زمینه ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری را فراهم آورند.z

کلیدواژه ها:

تدریس مشارکتی ، درس پژوهی ، یادگیری مفهومی ، شیمی پایه دهم ، یادگیری فعال ، پیشرفت تحصیلی.