رفتار کمال گرایانه معلم در تدریس و تاثیر آن بر شکل گیری ترس از شکست و اجتناب از چالش در دانش آموزان

رفتار کمال گرایانه معلم در فرآیند تدریس، به عنوان یکی از سبک های آموزشی رایج اما کمتر مورد توجه قرار گرفته، می تواند تاثیرات عمیق و گاه آسیب زا بر ساختارهای انگیزشی و شناختی دانش آموزان بر جای بگذارد. هدف مقاله حاضر، بررسی تاثیر رفتار کمال گرایانه معلم بر شکل گیری دو پیامد روانشناختی مهم یعنی ترس از شکست و اجتناب از چالش در دانش آموزان بود. روش تحقیق از نوع مروری بوده و مبانی نظری و یافته های پژوهش های مرتبط جمع آوری و تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که کمال گرایی معلم در تدریس با دو بعد اصلی کمال گرایی سازگارانه (تلاش برای تعالی همراه با انعطاف) و کمال گرایی ناسازگارانه (نگرانی افراطی از اشتباه و ارزیابی منفی) قابل دسته بندی است. کمال گرایی ناسازگارانه معلم از طریق مکانیسم هایی نظیر الگوسازی رفتاری، ایجاد جو ارزشیابی افراطی، کاهش تحمل خطا و شکل گیری باورهای شرطی خودارزشمندی، به طور مستقیم موجب ترس از شکست و اجتناب از چالش در دانش آموزان می شود. در مقابل، کمال گرایی سازگارانه با تاکید بر تلاش و یادگیری از اشتباهات، می تواند اثرات معکوسی داشته باشد. عوامل تعدیل کننده نظیر جنسیت دانش آموز و جو عاطفی کلی کلاس در شدت این رابطه نقش دارند. در نهایت، راهکارهایی نظیر آموزش معلمان در شناسایی و تعدیل کمال گرایی ناسازگارانه، بازخورد فرایند-محور به جای نتیجه-محور و ایجاد فرهنگ پذیرش خطا در کلاس ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

: کمال گرایی معلم ، ترس از شکست ، اجتناب از چالش ، تدریس کمال گرایانه ، جو ارزیابانه کلاس.