توسعه پلازاهای شهری به عنوان موتور محرک تعاملات اجتماعی

پلازاهای شهری به عنوان یکی از مهم ترین گونه های فضای عمومی، نقشی بنیادین در شکل گیری و تقویت تعاملات اجتماعی شهروندان ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش توسعه پلازاهای شهری در ارتقای تعاملات اجتماعی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. چارچوب نظری پژوهش بر اساس ترکیبی از نظریه های روان شناسی محیطی (هال، ۱۹۶۶)، نظریه مکان (کانتر، ۱۹۷۷)، رویکرد مکان سازی و نظریه های فضای عمومی (هابز، ۲۰۲۴) تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پلازاهای شهری از طریق فراهم آوری بسترهای کالبدی، عملکردی و معنایی، به عنوان موتور محرک تعاملات اجتماعی عمل می کنند. ویژگی های کالبدی نظیر مقیاس، محصوریت، دسترسی پذیری، مبلمان شهری و عناصر طبیعی، همراه با عوامل عملکردی مانند تنوع کاربری ها و برنامه های رویدادمحور، به طور مستقیم بر کمیت و کیفیت تعاملات اجتماعی تاثیر می گذارند. همچنین، پلازاها از طریق ایجاد سرمایه اجتماعی، تقویت حس تعلق مکانی و هویت جمعی، به انسجام اجتماعی جوامع شهری کمک می کنند. با این حال، چالش هایی نظیر خصوصی سازی فضاهای عمومی، تاثیر فناوری های دیجیتال بر تعاملات چهره به چهره و نابرابری در دسترسی به فضاهای باکیفیت، کارکرد اجتماعی پلازاها را با مخاطره مواجه ساخته است. در پایان، پیشنهادهایی برای طراحی انسان محور، تنوع بخشی عملکردی و مدیریت مشارکتی پلازاهای شهری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

پلازای شهری ، تعاملات اجتماعی ، فضای عمومی ، مکان سازی ، سرمایه اجتماعی ، طراحی انسان محور