نقش ضوابط و مقررات شهرداری در ارتقای کیفیت معماری ساختمان های شهری، چالش ها و راهکارها

این پژوهش با هدف بررسی نقش ضوابط و مقررات شهرداری در ارتقای کیفیت معماری ساختمان های شهری و شناسایی چالش ها و الزامات بهبود آن انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و بر پایه مطالعات اسنادی و مرور ادبیات نظری و پژوهش های پیشین در حوزه مقررات شهری و کیفیت معماری صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ضوابط و مقررات شهرداری، اگرچه ابزار اصلی کنترل ساخت وساز و انتظام بخشی به کالبد شهری محسوب می شوند، اما در عمل تمرکز غالب آن ها بر شاخص های کمی نظیر تراکم ساختمانی، ارتفاع و سطح اشغال است. این رویکرد موجب شده است ابعاد کیفی معماری از جمله هویت بصری، هماهنگی با بافت شهری، کیفیت طراحی و خوانایی فضایی کمتر مورد توجه قرار گیرد. همچنین نتایج نشان می دهد که ضعف در نظارت اجرایی، نبود شاخص های کیفی استاندارد و امکان پذیری تفسیرپذیر بودن برخی ضوابط، از مهم ترین عوامل کاهش اثربخشی نظام مقررات گذاری در ارتقای کیفیت معماری شهری هستند. در مجموع، ارتقای کیفیت معماری ساختمان های شهری مستلزم بازنگری در رویکردهای مقررات گذاری شهری، تقویت مولفه های کیفی در تدوین ضوابط و بهبود سازوکارهای نظارت و اجرا است. این پژوهش بر ضرورت گذار از نظام مقررات گذاری صرفا کمی به رویکرد ترکیبی کمی–کیفی در مدیریت شهری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کیفیت معماری ، سیمای شهری ، هویت بصری ، کنترل ساخت وساز ، طراحی شهری ، توسعه پایدار شهری