برنامه ریزی درسی؛ نظریه ها، رویکردها، فرآیندها و الگوهای نوین در عصر تغییر

برنامه ریزی درسی یکی از ارکان کلیدی و بنیادین نظام های آموزشی است که جهت گیری، محتوا، روش ها و فرآیندهای یاددهی-یادگیری را تعیین می کند. هدف از نگارش این مقاله پژوهشی، تبیین جامع مفاهیم، نظریه ها، الگوها و فرآیندهای برنامه ریزی درسی با تمرکز بر تحولات نوین و چالش های معاصر در عصر دیجیتال است. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسناد، منابع کتابخانه ای و پژوهش های پیشین است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برنامه ریزی درسی فراتر از تدوین صرف کتاب های درسی بوده و ابعادی پیچیده شامل برنامه های درسی صریح، پنهان و مغفول را در بر می گیرد. با ورود به عصر فناوری های نوین و هوش مصنوعی، الگوهای سنتی و خطی برنامه ریزی درسی کارآمدی خود را از دست داده و نیاز به انتقال به سمت الگوهای پویا، منعطف، زمینه محور و شخصی سازی شده احساس می شود. در نهایت، این مقاله چالش های نظام برنامه ریزی درسی ایران را تحلیل کرده و پیشنهادهایی جهت بومی سازی الگوها، بازنگری در محتوای آموزشی و ارتقای شایستگی های معلمان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، نظریه های یادگیری ، الگوهای طراحی ، فناوری آموزشی ، برنامه درسی پنهان.