بررسی رابطه سبک مدیریت کلاس (دموکراتیک، مستبدانه، بی تفاوت) با احساس امنیت روانی دانش آموزان

مدیریت کلاس یکی از مهم ترین مولفه های اثرگذار بر کیفیت فرایند آموزش و یادگیری است که نقش آن تنها به ایجاد نظم و هدایت فعالیت های آموزشی محدود نمی شود، بلکه بر ابعاد روان شناختی، اجتماعی و ارتباطی محیط کلاس نیز تاثیر می گذارد. یکی از پیامدهای مهم شیوه مدیریت کلاس، شکل گیری احساس امنیت روانی در دانش آموزان است؛ احساسی که زمینه را برای مشارکت فعال، بیان آزادانه دیدگاه ها، پذیرش مسئولیت، تعامل سازنده و یادگیری اثربخش فراهم می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک های مدیریت کلاس شامل دموکراتیک، مستبدانه و بی تفاوت با احساس امنیت روانی دانش آموزان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی از نوع مطالعه مروری است. گردآوری اطلاعات از طریق مطالعه کتاب ها، مقالات علمی، پژوهش های معتبر داخلی و خارجی و تحلیل اسناد مرتبط صورت گرفت و داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که سبک دموکراتیک، به دلیل تاکید بر احترام متقابل، مشارکت دانش آموزان، عدالت در تعاملات و حمایت آموزشی، بیشترین ظرفیت را برای تقویت احساس امنیت روانی و ارتقای کیفیت تعاملات کلاس درس دارد. در مقابل، سبک مستبدانه با کاهش فرصت مشارکت و افزایش نگرانی از پیامدهای اشتباه، و سبک بی تفاوت با ایجاد ابهام در روابط و کاهش حمایت آموزشی، می توانند زمینه تضعیف امنیت روانی دانش آموزان را فراهم آورند. همچنین نتایج بیانگر آن است که کیفیت مدیریت کلاس با مولفه هایی همچون اعتماد، احساس تعلق، انگیزش، مسئولیت پذیری و مشارکت آموزشی ارتباطی نزدیک دارد. در مجموع، توجه به ابعاد ارتباطی و روان شناختی مدیریت کلاس، در کنار حفظ نظم آموزشی، می تواند نقش موثری در ایجاد محیطی امن، حمایت کننده و یادگیرنده ایفا کرده و کیفیت تجربه تحصیلی دانش آموزان را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، سبک مدیریت دموکراتیک ، سبک مدیریت مستبدانه ، سبک مدیریت بی تفاوت ، امنیت روانی دانش آموزان ، تعاملات آموزشی ، محیط یادگیری.