تحلیل استعاره مفهومی خدا در دیوان عطار

زبان شناسی شناختی یکی از شاخه های زبان شناسی معاصر است که نشان می دهد انسان چگونه به شناخت هستی دست پیدا کرده و آن شناخت را در زبان منعکس می کند. استعاره مفهومی از نظریات مهم زبان شناسی شناختی است. به واسطه نظریه استعاره مفهومی می توان جهان فکری نویسندگان و شاعران را واکاوی کرد. این استعاره کمک می کند تا به واسطه پدیده های ملموس و شناخته شده به درکی از ناشناخته ها برسیم. موضوع شناخت خدا و تعریف او همواره راهی دشوار و به مثابه بر لب تیغ راه رفتن است، اما تحلیل استعاره مفهومی برای نویسندگان و شاعران این فرصت را فراهم می کند تا بتوانند وارد این حوزه حساس شوند. این پژوهش در چهارچوب مدل لیکاف و جانسون به بررسی استعاره های مفهومی خدا در دیوان عطار می پردازد تا نشان دهد خدا در نگاه و جهان بینی این شاعر عارف قرن ششم چگونه تعریف می شود. نتیجه بررسی نشان می دهد یک کلان استعاره انسان گونه انگاری وجود دارد که در دل آن چندین استعاره خرد وجود دارد که خدا را در قالب نویسنده، نقاش، آئینه بند، صنعتگر مفهوم سازی کرده و گاه نیز خدا را طبق سنت اسلامی نور پنداشته و یا خورشید فرض کرده است.

کلیدواژه ها:

خدا