بینامتنیت قرآنی در دو نوع الهامی و اشاره ای در مقامات حمیدی بر پایه نظریه ژنت

چکیده هر چند ابداع کننده اصطلاح بینامتنیت (Intertextualite)، ژولیا کریستوا (Julia Kristeva)بوده لیکن در ادامه نظریه پردازان دیگری با خاستگاه های همسان یا متفاوت، به ابعاد حضور یک متن در متن های دیگر پرداخته اند. رویکرد ژرارد ژنت ( Gerard Genette)، بر خلاف کریستوا و در جبهه ای متفاوت، با قبول اثرگذاری و تاثیرپذیری، به عنوان پایه نظری این تحقیق برای بررسی دو نوع غیر لفظی تاثیرپذیری کتاب مقامات حمیدی از قرآن کریم انتخاب شده است. در این مختصر تلاش شده است وجوه معنوی بینامتنیت قرآنی (الهامی و اشاره ای) در کتاب یاد شده استخراج شود. در بینامتنیت الهامی به دنبال کشف خاستگاه مفاهیم و منشا الهام گیری مولف از قرآن و در بینامتنیت اشاره ای، با واژگان مختصر اشاره شده به معانی و معارف مفصل قرآنی رهنمون می شویم. جمله: دارنده خیر واصل نمی میرد، الهام گیری مولف از آیه شهادت را نشان می دهد و همچنین اشاره به دو واژه کلیدی در عبارت حکم لقمانی، نصیحت های لقمان به فرزندش در سوره ای به همین نام را متداعی می شود. در این بررسی، متن مقامات حمیدی به صورت کامل مورد مطالعه و مداقه قرار گرفت و موارد تاثیرپذیری مولف از قرآن کریم در انواع مذکور مشخص گردیده و فراوانی هر کدام مشخص شده است. در نهایت با مقایسه فراوانی این بینامتنیت ها، مشخص گردید که بینامتنیت الهامی به میزان قابل توجهی بیشتر از بینامتنیت اشاره ای، نقش آفرینی کرده است. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از لحاظ فضای انجام کار کتابخانه ای می باشد.

کلیدواژه ها:

مقامات حمیدی