بررسی بازنویسی و بازآفرینی تلمیحات اساطیری- تاریخی پیش از اسلام در دیوان خاقانی و پنج گنج نظامی

چکیده نظامی و خاقانی به عنوان دو شاعر شاخص سبک آذربایجانی به سبب علاقه ممدوحان به شاهان اساطیری و تاریخی و دلبستگی شخصی به داستان های کهن ایران باستان به صورت چشمگیری از تلمیحات اساطیری- تاریخی ایرانی پیش از اسلام در اشعار خویش استفاده کرده اند. در این مقاله، به منظور نشان دادن این امر، به بررسی و تحلیل چگونگی به کارگیری تلمیحات اساطیری- تاریخی ایرانی پیش از اسلام در دیوان خاقانی و پنج گنج نظامی و مقایسه دخل و تصرفات هر یک از آنها در تلمیحات پرداخته شده است. نگارندگان در این نوشتار که به روش توصیفی- تحلیلی نوشته شده است، مشخص کرده اند که خاقانی با هنرنمایی خاص خویش که در قالب ترکیبات واژگانی یا زیبایی شناسی ادبی یا دقت در مضامین ابیات ایجاد کرده، در هفت مورد به بازنویسی تلمیحات دیوانش دست زده است و از طرفی، نظامی نیز داستان های شیرین، فرهاد و بهرام گور را نسبت به آثار پیش از خود به نوعی بازآفرینی کرده است.

کلیدواژه ها:

نظامی