بررسی و تحلیل مولفه های تاثر گلشن راز از قرآن کریم و احادیث شریف با تکیه بر هنر آفرینی تضمین و تلمیح و تاثیرپذیری واژگانی

چکیده مثنوی گلشن راز مهم ترین و مشهورترین اثر منظوم شیخ محمود شبستریی است که در بردارنده اندیشه های عرفانی اوست. با وجود حجم اندک، این کتاب یکی از یادگارهای پرارزش ادبیات عرفانی کهن فارسی است که در آن بیان مفاهیم صوفیانه با شور، شوق همراه گردیده است. شبستریی این مثنوی را در پاسخ به پرسش های امیرحسین هروی سروده است. منظومه گلشن راز از زیبایی لفظ و بیان برخوردار است، بیش از آن که از تخیل سرچشمه بگیرد براساس عقل و حکمت استوار شده است. در واقع مطالب این منظومه خلاصه فتوحات مکیه و حتی فصوص ابن عربی است. میزان آشنایی و تسلط شیخ محمود شبستریی آن عارف بزرگ بر قرآن و احادیث تا اندازه ای است که وی در بین بیان رازهای عرفانی خود در قالب تضمین، تلمیح از آیات قرآن کریم و احادیث نبوی بهره می گیرد تا نظرات خود را اثبات کند و در این میان بیشترین توجه صاحب گلشن راز به مولفه های تاثر از قرآن و حدیث به تضمین وتلمیح آیات مبارکه و احادیث شریف است. این مقاله به روش (توصیفی– تحلیلی) می کوشد تا تاثیر بلاغی از شگردهای ادبی و اثرپذیری واژگانی را در بهره مندی از قرآن و حدیث نشان دهد. ابیات مورد استناد از گلشن راز در این مقاله بر اساس کتاب چاپی دکتر کاظم دزفولیان و اعداد کاربردی به ترتیب صفحه وشماره بیت می باشد.