نقد جامعه شناختی مجموعه داستان کوتاه «طعم گس خرمالو» اثر زویا پیرزاد

چکیده کتاب طعم گس خرمالو از زویا پیرزاد در سال ۱۳۷۶ منتشر شد و مورد توجه بسیاری قرار گرفت. هدف از این پژوهش، نقد جامعه شناختی این اثر و مطالعه چگونگی بازنمایی جامعه در جهان تخیلی داستان های کوتاه این مجموعه است. نقد جامعه شناختی ادبیات یکی از شیوه های کاربردی در تحلیل متون ادبی به ویژه رمان است که تناظر میان ساختار اجتماع و ساختار زیبایی شناختی داستان را بررسی می کند. در نقد این اثر، آرای جورج لوکاچ، بنیان گذار این رشته و شیوه ساخت گرایی تکوینی لوسین گلدمن مبنای کار بوده است. نتایج به دست آمده از روش تحلیلی توصیفی نشان می دهد که دغدغه اصلی پیرزاد، ترسیم سیمای زن در جامعه و پیمودن مسیر تحولی است که با خودآگاهی آغاز می شود و به تغییر در جایگاه اجتماعی می انجامد. او به عنوان نویسنده ای رئالیست به خوبی توانسته است در داستان های خود، ورود مجدد مدرنیته به ایران پس از جنگ، تغییر ارزش ها، شکاف نسلی، افزایش سهم زنان در فعالیت های اجتماعی و به طور کلی روند دگرگونی جامعه ایرانی را نشان دهد؛ روندی که در نهایت به تغییراتی اساسی در نیمه دهه هفتاد منجر شد. همچنین تایید می شود که این شیوه نقد ابزارهای لازم را برای تحلیل و تفسیر داستان کوتاه فارسی، در اختیار دارد.

کلیدواژه ها:

زویا پیرزاد