تقدم محتوا بر فرم در مینی مال های «مرزبان نامه و سیاست نامه»

چکیدهبا کنکاش در آثار کلاسیک ایران، گاهی گونه های مدرن ادبی را می توان یافت که در تمامی اجزای ساخت و بافت، کاملا با آن آثار منطبقند؛ یکی از این گونه ها، داستان مینی مال است و آن عبارت است از داستانی کامل، در موجزترین سطح امکانی خود؛ این سطح، شامل باقی ماندن ماهیت داستان است. از طرفی در آثار کلاسیک ایران، اعم از نظم و نثر به علت گره خوردگی ادب با انواع اندیشه های دینی، مذهبی، عرفانی و حکمی، در بیشتر موارد جنبه محتوایی بر جنبه ظاهری اثر غلبه دارد. این غلبه تا جایی است که حتی در شعرهای کلاسیک ما، چنان محتوا پررنگ است که شعر را به داستان منظوم شبیه می نماید. در این شرایط، داستان، که به طور ذاتی، بیانی محتوایی است و فرم در آن بصورت بسیار ناملموس خودنمایی می کند بسیار موثرتر از شعر، تحت تاثیر محتواست و جنبه های فرمیک داستان از جمله: پرداخت شخصیت ها و امتزاج آن ها با محتوا بصورت بسیار کلیشه ای در آمده است و در حد نقل قول های شبه مجهول به آن ها بسنده می شود. البته این موضوع، سابقه پژوهشی ندارد اما در زمینه مینی مال در ادب کلاسیک مقالاتی منتشر شده است. در این نوشتار با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیل محتوا، سعی شده است که به این چیرگی محتوا بر فرم، در سه ساحت کاراکترپردازی، طرح و درون مایه پرداخته شود.

کلیدواژه ها:

داستان