معرفی نسخه خطی معارج الخیال

چکیده نسخه خطی معارج الخیال، تذکره ای منحصر به فرد است، مربوط به روزگار صفویه. گنجینه ای ارزشمند از سخنان پربار و لطیف شعرایی که عواطف و اعتقادات درونی خود را با بیانی بدیع و زیبا به رشته تحریر درآورده اند. قالب اشعار این جنگ دست نویس، رباعی است که البته تعداد اندکی از آن وزن رباعی نداشته و جزء قالب رباعی به حساب نمی آیند. جامع این جنگ نفیس، میرزا محمدصالح رضوی از رجال دوران صفوی و نوه شاه عباس اول است. وی در این مجموعه، رباعیات ۳۶۷ شاعر معاصر و قبل از خود را گردآوری کرده و کل رباعیات را به ترتیب حروف تهجی بر اساس تخلص شعرا نگاشته است. مضامین گوناگونی در این نسخه مشهود است که اکثر آن ها مضامین قرآنی است و نشان می دهد شاعران برای نمایان کردن مفاهیم مذهبی و اخلاقی مورد نظر خود از قرآن بهره ها گرفته اند. این اثر شامل موضوعاتی است از قبیل: پروردگار و الطاف بی کرانش نسبت به بندگان و نیز سفارش به دوری انسان از دنیاپرستی، طمع، غرور، هوای نفس، گذر عمر، توجه به مرگ، ستایش بی چون و چرای حق تعالی و... . در این نسخه خطی گاهی نیز الفاظ و ترکیبات قرآنی در پایان رباعی و یا در لابه لای مصراع ها برای تاکید، تفهیم و یا تکمیل آن مضمون، عینا استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

مضامین