ارزیابی ریسک های اقلیمی با رویکرد تصمیم گیری چندمعیاره (BWM) و تحلیل اثرات در ابعاد عملکردی

این مطالعه به تحلیل ریسک های تغییر اقلیم در مناطق خشک و نیمه خشک استان خراسان، ایران، می پردازد. در ابتدا، هفت ریسک اصلی اقلیمی شامل خشکسالی و کمبود آب، سیلاب های ناگهانی، موج های گرما، طوفان های گردوغبار، بیابان زایی، شور شدن خاک و آب، و ناترازی انرژی شناسایی شدند. سپس، با استفاده از روش تصمیم گیری چندمعیاره بهترین - بدترین (BWM) و نظر ۲۸ کارشناس در بهار و تابستان ۱۴۰۴، وزن و اولویت هر یک از این ریسک ها تعیین گردید. در مرحله بعد، پیامدهای هر ریسک در شش بعد عملکردی شامل اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی، زیرساختی، کشاورزی و دامپروری و سلامت ارزیابی شد. نتایج وزن دهی نشان داد که خشکسالی و کمبود آب با وزن ۲۹۵/۰ بالاترین اولویت را داراست و ناترازی انرژی با وزن۱۶۶/۰ دومین ریسک مهم شناخته شد. موج گرما و شورشدن خاک نیز اهمیت قابل توجهی دارند و تهدیدهای رو به افزایشی را نشان می دهند. تحلیل نمرات ترکیبی در ابعاد مختلف نشان داد که خشکسالی و ناترازی انرژی بیشترین تاثیر را بر آسیب پذیری منطقه دارند. همچنین، وجود همبستگی های قابل توجه میان ریسک هایی مانند موج گرما و شورشدن خاک بر ضرورت مدیریت یکپارچه و چندبخشی تاکید می کند. در نهایت، یافته ها حاکی از آن است که سیاست های سازگاری باید بر مدیریت بهینه منابع آب و انرژی، افزایش تاب آوری زیرساخت ها و احیای اکوسیستم ها تمرکز داشته باشند و مشارکت اجتماعی و آموزش نیز برای کاهش آسیب پذیری و افزایش آمادگی ضروری است. این پژوهش چارچوبی جامع و بومی برای تصمیم گیرندگان فراهم کرده و با معرفی ناترازی انرژی به عنوان ریسک کلیدی، بینش های نوینی برای سیاست های پایدار انرژی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ریسک های تغییر اقلیم ، خشکسالی و کمبود آب ، ناترازی انرژی ، روش بهترین - بدترین (BWM) ، ارزیابی چندبعدی تاثیر