بایسته های رهبری انگیزشی در فرآیند تربیت از منظر قرآن کریم

انگیزش، خاستگاه کنش های انسان و عنصری کلیدی در تربیت به شمار می رود و قرآن کریم برای انسان سازی به آن توجه جدی دارد. هدف پژوهش، شناسایی بایسته های رهبری انگیزشی در قرآن کریم بود. مهمترین یافته های پژوهش عبارت اند از: بایسته های بنیادین (شامل ارزشمندی مقاصد، کاربست راهبردهای مطلوب)؛ بایسته های زمینه ای (شامل تعادل، فرآیندمداری، مدیریت بهینه فرصت ، تناسب تدابیر انگیزشی با ویژگی افراد، توجه به تاثیر ساحت ربوبی در توفیقات، مدیریت تغییرات غیرقابل پیش بینی، اتخاذ تمهیدات ویژه در راستای مصالح، هدایت گری حکیمانه، رعایت اولویت ها، تمهید الگوهای مطلوب، استقلال رهبر، شکیبایی و استقامت)؛ بایسته های ساحات وجودی پیرو (شامل روابط عاطفی مطلوب با پیروان، ترسیم چشم انداز عملی، تسهیل گری ادراک مخاطب، توجه به انگیزش جمعی) و بایسته های هدف (شامل پرورش و پالایش انگیزه ها، صیانت از انگیزه های مطلوب). نتیجه آن که از منظر قرآن کریم: ۱) رهبر انگیزشی برای موفقیت، باید در همه کنش های خود از جمله نسبت به جنبه های وجودی متربیان، الزاماتی را رعایت کند، ۲) هرگونه اقدام رهبران در مسیر تربیتی برای انگیزش، بدون مقاصد ارزشمند و راهبردهای مطلوب، بی ارزش است، و ۳) پرورش، پالایش و صیانت از انگیزه ها، برای فرآیند تربیت، هم ضرورت و هم هدف تلقی می شود.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، رهبری انگیزشی ، بایسته های بنیادین ، بایسته های زمینه ای ، فرآیند تربیت ، تربیت اسلامی