تحلیل جامعه شناختی مشارکت جنبش های دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه (مورد پژوهی: دانشگاه های شهر بوشهر)

جنبش های دانشجویی همواره یکی از نیروهای تاثیرگذار در تحولات فرهنگی و اجتماعی جوامع به شمار می آیند. هدف پژوهش حاضر تحلیل جامعه شناختی مشارکت جنبش های دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه است. تحقیق با رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی و اجرایی آشنا با فعالیت های دانشجویی در استان بوشهر بود که از میان آنان ۱۰ نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از نرم افزار MaxQDA مورد حلیل قرار گرفتند. فرایند تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که مشارکت جنبش های دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی تحت تاثیر مجموعه ای از شرایط علی، زمینه ای و راهبردی شکل می گیرد. مهمترین شرایط علی شامل افزایش آگاهی اجتماعی دانشجویان، فضای انتقادی دانشگاه و دسترسی به منابع اطلاعاتی است. شرایط زمینه ای نیز شامل سیاست های فرهنگی دانشگاه، فرهنگ سازمانی و میزان تعامل دانشگاه با جامعه می باشد. در چنین بستری، دانشجویان از طریق فعالیت در تشکل ها، برگزاری برنامه های فرهنگی و تولید گفتمان های اجتماعی در فرایند تغییرات فرهنگی و اجتماعی مشارکت می کنند. پیامدهای این مشارکت شامل افزایش آگاهی اجتماعی، تقویت سرمایه اجتماعی و گسترش مشارکت مدنی در جامعه است. درمجموع نتایج نشان می دهد که جنبش های دانشجویی می توانند نقش مهمی در پویایی فرهنگی و اجتماعی جامعه ایفاء کنند.

کلیدواژه ها:

جنبش های دانشجویی ، تحولات فرهنگی ، جامعه شناختی ، سرمایه اجتماعی