طراحی و تعیین اعتبار محتوای پرسش نامه های امکان سنجی از دیدگاه متخصصان، بالینگران و بیماران

مقدمه: اجرای برنامه­ های درمانی در یک فرهنگ جدید، در گام نخست مستلزم سنجش و تایید امکان­پذیری آن­هاست. با توجه به اهمیت امکان­سنجی در گسترش برنامه های روان درمانی، هدف پژوهش حاضرساخت و اعتباریابی محتوای پرسش نامه­ هایی برای سنجش امکان پذیری از دیدگاه متخصصان، درمانگر/ بالینگر، شرکت کنندگان یا بیماران (و در موارد کودک و نوجوان، والدین آن ها) بود.روش: مطالعه حاضر براساس طرح توصیفی - پیمایشی انجام شد. پس از جست وجو در ادبیات مفهوم امکان سنجی و تدوین چهار نسخه از پرسش نامه امکان سنجی از دیدگاه متخصصان، درمانگر/ بالینگر، بیماران و والدین بیماران (در صورتی که بیماران، کودک یا نوجوان باشند)، ۶ متخصص روان­شناسی و ۴ دانشجوی دکتری تخصصی دارای حداقل ۵ سال سابقه فعالیت بالینی، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند وارد پژوهش شدند. اعتبار محتوای پرسش نامه ها براساس نظر این ۱۰ متخصص از طریق محاسبه شاخص اعتبار محتوا (CVI) و نسبت اعتبار محتوا (CVR) تعیین شد.نتایج: با حذف گویه های غیرقابل قبول، اعتبار محتوای نسخه نهایی پرسش نامه امکان­ سنجی کلی متخصصان با حذف ۹ گویه و در قالب ۲۹ گویه تایید شد. پرسشنامه امکان­ سنجی جلسه ­به­ جلسه متخصصان با حذف ۴ گویه و در قالب ۱۸ گویه پرسش نامه امکان­ سنجی والدین با حذف ۲ گویه و در قالب ۱۵ گویه و پرسشنامه امکان­سنجی کودکان بدون حذف هیچ گویه ای و با همان ۱۲ گویه مورد تایید قرار گرفت.بحث و نتیجه گیری: با وجود ابزارهای مشابه برای سنجش امکان سنجی ، پژوهش حاضر کوشید برای نخستین بار مجموعه ای منسجم از پرسش نامه های سنجش امکان پذیری مداخلات درمانی را با تاکید بر جامعیت محتوایی و با تمرکز بر دیدگاه مخاطبان مختلف، از جمله متخصصان، بالینگران، بیماران و در موارد کودک و نوجوان، والدین آن ها ارائه دهد. این پرسش نامه ها می توانند با توجه به ویژگی های برنامه های درمانی مختلف، شرایط امکان سنجی را متناسب با هر فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

امکان سنجی ، امکان پذیری ، پرسشنامه ، متخصصان ، بالینگر ، درمانگر ، بیماران ، والدین