بررسی رابطه بین پیوند والدینی و استفاده آسیب زا از فضای مجازی با نقش واسطه ای تمایز یافتگی در نوجوانان

مقدمه: با توجه به افزایش چشمگیر استفاده از فضای مجازی در میان نوجوانان و آسیب های ناشی از آن، بررسی عوامل مرتبط با این مساله از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از اینرو پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین پیوند والدینی و استفاده آسیب زا از فضای مجازی با نقش واسطه ای تمایز یافتگی در نوجوانان انجام شد. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع مطالعات همبستگی مبتنی بر مدل یابی بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر خرامه در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بودند که تعداد ۲۸۰ نفر به عنوان نمونه با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه پیوند والدینی پارکر، پرسشنامه استفاده آسیب زا از فضای مجازی کالوو-فرانسس و پرسشنامه تمایز یافتگی اسکورن و فریدلند بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS نسخه ۲۴ و با روش تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد حمایت افراطی با تمایز یافتگی رابطه منفی و معناداری (۶۴۰/۰-r=) و با استفاده آسیب زا از فضای مجازی رابطه مثبت معناداری دارد(۵۲۶/۰r=)، مراقبت با تمایز یافتگی رابطه                مثبت معناداری (۴۶۱/۰r=) و با استفاده آسیب زا از فضای مجازی رابطه منفی معناداری دارد (۴۴۷/۰-r=). همچنین نتایج نشان داد رابطه ی مراقبت(۱۰/۰-ß=) و حمایت افراطی(۲۲/۰ß=) و استفاده آسیب زا از فضای مجازی با نقش واسطه ای تمایز یافتگی دارای اثر غیرمستقیم و معنادار است (۰۵/۰>P). نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که کیفیت پیوند والدینی هم به طور مستقیم و هم با واسطه تمایزیافتگی نوجوان، بر استفاده آسیب زا از فضای مجازی تاثیر می گذارد. بنابراین، اقداماتی که به بهبود پیوند والدینی(افزایش مراقبت متعادل و کاهش حمایت افراطی) و تقویت تمایزیافتگی نوجوان کمک کنند، می توانند نقش موثری در پیشگیری از آسیب های فضای مجازی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

Parental Bonding ، cyberspace ، Differentiation. ، پیوند والدینی ، فضای مجازی ، تمایز یافتگی