تحلیل عدالت فضایی در توزیع خدمات عمومی شهری با تاکید بر نابرابری های اجتماعی (مطالعه موردی: نواحی پنج گانه شهر مرند)

عدالت فضایی، به مثابه یکی از ارکان کلیدی عدالت اجتماعی، بر توزیع عادلانه خدمات، منابع و فرصت ها در ساختار کالبدی شهر تاکید دارد. در دهه های اخیر، شهر مرند تحت تاثیر توسعه شتابان کالبدی و رشد جمعیت، با چالش عدم توازن فضایی در استقرار خدمات عمومی شهری و شکل گیری الگوهای نابرابر برخورداری مواجه شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت عدالت فضایی در توزیع خدمات رفاهی این شهر و با تاکید بر نابرابری های اجتماعی-فضایی تدوین شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و داده های موردنیاز از طریق اسناد کتابخانه ای، آمار رسمی و برداشت های میدانی گردآوری شده است. جهت سنجش دقیق سطح برخورداری، از رویکردی ترکیبی شامل مدل های آنتروپی شانون، هلدرن، ویلیامسون و تصمیم گیری چندمعیاره VIKOR استفاده گردید. تحلیل خروجی ها حاکی از تمرکز خدمات در بخش های مرکزی و جنوب غربی براساس آنتروپی شانون و غلبه رشد فیزیکی بی رویه بر نرخ رشد جمعیت طبق یافته های هلدرن است. این وضعیت به نابرابری فضایی معناداری در شاخص های برخورداری با تایید ویلیامسون منجر شده که درنهایت، رتبه بندی VIKOR با تبیین شکاف عمیق میان نواحی، بر محرومیت بخش عمده شهر صحه می گذارد. در مجموع، نتایج بیانگر عدم تحقق عدالت فضایی در شهر مرند است که استمرار این روند می تواند به تعمیق شکاف های اجتماعی، تقلیل کیفیت زندگی شهری و بروز تنش های محیطی منجر شود.

کلیدواژه ها:

عدالت فضایی ، عدالت اجتماعی ، شهر مرند ، خدمات عمومی شهری ، نابرابری اجتماعی