نقش و کارکرد کردهای شیعی عراق در آیین پیاده روی اربعین

راهپیمایی اربعین حسینی طی سال های اخیر به یکی از بزرگ ترین آیین های مذهبی و اجتماعی در جهان اسلام تبدیل شده است. در این میان، حضور فعال کردهای شیعه عراق در این آیین، پدیده ای کمتر تحلیل شده اما دارای ابعاد فرهنگی، هویتی و ژئوپلیتیکی قابل توجه است. پژوهش حاضر باهدف واکاوی نقش و انگیزه های مشارکت کردهای شیعی عراق در آیین اربعین، تلاش دارد تا فراتر از رویکرد مناسکی صرف، به لایه های معنایی و کارکردی این مشارکت بپردازد. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر مصاحبه های نیمه ساخت یافته با مشارکت کنندگان کرد شیعی در مراسم اربعین، تحلیل اسناد تاریخی، و تطبیق یافته ها با ادبیات نظری است. نتایج نشان می دهد که مشارکت کردهای شیعی در آیین اربعین، صرفا از سر التزام مذهبی نیست، بلکه بازتابی از کنش هویتی آنان برای بازسازی منزلت اجتماعی، احیای حافظه جمعی دوران تبعید و ترد در رژیم بعث، و بیان وفاداری به مرجعیت شیعی و همبستگی با جمهوری اسلامی ایران است. پیوندهای تاریخی و زبانی با ایران، هم پوشانی فرهنگی با جامعه شیعی ایرانی، و نقش فعال در خدمت رسانی به زائران، ازجمله زمینه هایی است که موقعیت نمادین کردهای شیعی را در این آیین تقویت کرده است. درنهایت، یافته ها نشان می دهد که آیین اربعین برای کردهای شیعه به بستری برای ابراز هویت، تعامل بین فرهنگی، و بازتعریف موقعیت در عراق پساصدام بدل شده است. این امر دارای پیامدهایی مهم برای دیپلماسی فرهنگی ایران و گفتمان ژئوپلیتیکی تشیع در منطقه است.

کلیدواژه ها:

کردهای فیلی ، عراق ، مراسم اربعین ، ایران