واژگان قانون در بوته نقد: تحلیل کلیدواژه محور زبان تخصصی در پیکره آراء دادگاه های کیفری ایران

این پژوهش با رویکردی پیکره بنیاد به بررسی ویژگی های واژگانی آراء کیفری دادگاه های بدوی ایران می پردازد و میزان فاصله زبان این متون تخصصی از زبان عمومی و پیامدهای گفتمانی و نهادی آن را تبیین میکند. برای این منظور، پیکره ای حدود ۸۵ هزار واژه ای از آراء کیفری گردآوری و پس از پیش پردازش با پیکره ای بزرگ از زبان عمومی فارسی شامل بیش از ۳۸ میلیون واژه مقایسه شد. تمایز واژگانی با استفاده از شاخص کلیدواژگی مبتنی بر معیار Log-Likelihood سنجیده شد و هزار واژه دارای بیشترین بیش رخدادی آماری استخراج گردید. پس از حذف استاپ وردها و پالایش معنایی کاربردشناختی، واژگان منتخب به صورت بسامدی و همایندی تحلیل شدند. تحلیل همایندی ها با بهره گیری از نرم افزار انتکانک نشان داد که این واژگان عمدتا در ساخت های اسمی سازی شده، غیرشخصی و استنادی به کار می روند. نتایج نشان می دهد که کلیدواژه های مثبت عمدتا به حوزه های جرم، فرآیند دادرسی، نهادها و نقش های قضایی و مفاهیم کیفری تعلق دارند و در زبان عمومی یا غایب اند یا بسامد اندکی دارند. تفسیر یافته ها در چارچوب زبان برای اهداف ویژه و تحلیل گفتمان انتقادی نشان می دهد که زبان آراء کیفری با بازتولید فاصله شناختی میان متخصصان حقوقی و مخاطبان عمومی، به تثبیت اقتدار نهادی می انجامد.

کلیدواژه ها:

پیکره حقوقی ، کلیدواژگی ، گفتمان قضایی ، زبان تخصصی حقوق ، فهم پذیری متن ، تحلیل گفتمان انتقادی